Υποκειμενική αξία

Ορισμός στο Γλωσσάρι: Η αξία δεν είναι εγγενής στα αγαθά αλλά προκύπτει από τις εκτιμήσεις των δρώντων.

Με απλά λόγια

Ένα πράγμα έχει αξία επειδή κάποιος το θεωρεί χρήσιμο για τους σκοπούς του, όχι επειδή ενσωματώνει κάποια ποσότητα «αξίας». Η ίδια ομπρέλα αξίζει πολύ σε μια μέρα βροχής και ελάχιστα σε μια μέρα λιακάδας.

Γι’ αυτό, σε μια ανταλλαγή, κερδίζουν και οι δύο πλευρές: ο καθένας δίνει κάτι που εκτιμά λιγότερο για να πάρει κάτι που εκτιμά περισσότερο. Αν αποτιμούσαν τα πράγματα ακριβώς το ίδιο, δεν θα είχαν λόγο να ανταλλάξουν.

Παράδειγμα

Ο Ροβινσώνας έχει περισσότερα ψάρια απ’ όσα μπορεί να φάει, ενώ ο Παρασκευάς έχει καρύδες. Ανταλλάσσουν ψάρι με καρύδα: για τον Ροβινσώνα η καρύδα αξίζει περισσότερο από ένα ακόμα ψάρι, για τον Παρασκευά το αντίθετο. Και οι δύο φεύγουν πιο ικανοποιημένοι.

Η αυστριακή ματιάΗ υποκειμενική θεωρία της αξίας είναι το θεμέλιο της Αυστριακής Σχολής από τις «Αρχές» του Carl Menger (1871). Αντικατέστησε την εργασιακή θεωρία της αξίας των κλασικών, και ο Eugen von Böhm-Bawerk τη χρησιμοποίησε για να δείξει τις αντιφάσεις της θεωρίας του Marx. Επειδή η αξία είναι υποκειμενική, κανένας σχεδιαστής δεν μπορεί να ξέρει τι «αξίζουν» τα πράγματα για τους άλλους· μόνο οι τιμές της ελεύθερης αγοράς το αποκαλύπτουν.

Οι ορισμοί είναι του Γλωσσαρίου του ιστότοπου· τα παραδείγματα και η «αυστριακή ματιά» είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου. Οι σύνδεσμοι προς εξωτερικές πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.