Τι είναι η πραξεολογία;

Ορισμός στο Γλωσσάρι: Η γενική θεωρία της ανθρώπινης δράσης· η a priori επιστήμη που εξάγει συμπεράσματα από το αξίωμα ότι ο άνθρωπος δρα. Η οικονομική είναι ο πιο ανεπτυγμένος κλάδος της.

Ορισμός

Πραξεολογία είναι η γενική θεωρία της ανθρώπινης δράσης. Ξεκινά από ένα αξίωμα που δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς χωρίς να το επιβεβαιώσει: ότι ο άνθρωπος δρα, δηλαδή χρησιμοποιεί μέσα για να πετύχει σκοπούς που ο ίδιος επιλέγει. Από αυτό συνάγει, με λογικό συλλογισμό, νόμους που ισχύουν για κάθε δράση, σε κάθε τόπο και εποχή. Η οικονομική επιστήμη είναι ο πιο ανεπτυγμένος κλάδος της.

Η λέξη

Η λέξη σχηματίστηκε από τα ελληνικά «πρᾶξις» και «λόγος». Ως γαλλικό «praxéologie» τη χρησιμοποίησε ο Louis Bourdeau το 1882 και αργότερα ο φιλόσοφος Alfred Espinas· ο Ludwig von Mises την έκανε όνομα της επιστήμης του στην «Ανθρώπινη Δράση» (1949). Από αυτήν πήρε το όνομά του και ο ιστότοπος «Πραξεολογία».

Τι συνάγεται από το αξίωμα

Αφού ο άνθρωπος δρα, επιλέγει ανάμεσα σε εναλλακτικές, άρα κάθε επιλογή έχει κόστος ευκαιρίας. Αφού η δράση χρειάζεται χρόνο, ο άνθρωπος προτιμά να φτάσει στον σκοπό του νωρίτερα παρά αργότερα: χρονική προτίμηση. Αφού αποτιμά μονάδες ενός αποθέματος, η αξία της τελευταίας μονάδας πέφτει όσο αυξάνεται το απόθεμα: φθίνουσα οριακή χρησιμότητα. Αφού κάθε ανταλλαγή γίνεται επειδή και οι δύο πλευρές περιμένουν να ωφεληθούν, η αξία είναι υποκειμενική.

Πραξεολογία και ιστορία

Οι νόμοι της πραξεολογίας δεν «επαληθεύονται» με πειράματα, όπως στη φυσική, γιατί δεν μπορούμε να απομονώσουμε τις συνθήκες της ανθρώπινης ζωής· είναι αληθείς a priori, όπως οι προτάσεις της λογικής και των μαθηματικών. Η ιστορία δεν τους ελέγχει· αντίθετα, η πραξεολογία μάς βοηθά να κατανοήσουμε την ιστορία. Γι’ αυτό η Αυστριακή Σχολή απορρίπτει τον θετικισμό στα οικονομικά, την ιδέα ότι οι οικονομικοί νόμοι προκύπτουν από στατιστικές.

Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“Praxeology rests on the fundamental axiom that individual human beings act, that is, on the primordial fact that individuals engage in conscious actions toward chosen goals.”

Murray N. Rothbard, “Praxeology: The Methodology of Austrian Economics” (1976) · mises.org ↗

Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“Praxeology is a theoretical and systematic, not a historical, science.”

Ludwig von Mises, Human Action, ch. II, §1 “Praxeology and History” · mises.org ↗

Πηγές: Ludwig von Mises, «Ανθρώπινη Δράση» (1949), Εισαγωγή και κεφ. I–II · Murray N. Rothbard, «Praxeology: The Methodology of Austrian Economics» (1976) · Wikipedia — Πραξεολογία · Wikipedia — Praxeology