Οικονομικές πλάνες5 Νοεμβρίου 2026

Το πλαφόν προστατεύει τον καταναλωτή

Η ανώτατη τιμή φέρνει λιγότερα αγαθά, όχι φθηνότερα

Πραξεολόγος

Σκίτσο με μολύβι: ένα σχεδόν άδειο ράφι παντοπωλείου με ένα μικρό καρτελάκι τιμής, και έξω από την πόρτα μια ήσυχη ουρά ανθρώπων.

Η πλάνηΑν το κράτος απαγορεύσει τις «υπερβολικές» τιμές με πλαφόν, οι καταναλωτές θα αγοράζουν φθηνότερα τα αναγκαία.

Αυτό που φαίνεται

Η τιμή στο ράφι μένει χαμηλή. Η κυβέρνηση ανακοινώνει ότι «προστάτεψε το εισόδημα» των νοικοκυριών, και όσοι προλαβαίνουν να αγοράσουν πληρώνουν λιγότερα.

Αυτό που δεν φαίνεται

Στη χαμηλότερη τιμή οι αγοραστές ζητούν περισσότερα, ενώ οι παραγωγοί έχουν λιγότερο κίνητρο να προσφέρουν. Ο παραγωγός που μόλις κάλυπτε το κόστος του σταματά πρώτος. Το ράφι αδειάζει. Εμφανίζονται ουρές, δελτία, «γνωριμίες» και μαύρη αγορά, όπου η τιμή είναι τελικά υψηλότερη από ό,τι θα ήταν χωρίς πλαφόν.

Ούτε οι ενοικιαστές προστατεύονται από το πλαφόν στα ενοίκια: όταν η απόδοση ενός ακινήτου περιορίζεται με νόμο, χτίζονται λιγότερα σπίτια, συντηρούνται λιγότερο, και όσοι ψάχνουν σπίτι δεν βρίσκουν. Η τιμή δεν ήταν το πρόβλημα· ήταν το μήνυμα ότι κάτι σπανίζει.

Η αυστριακή ματιάΟι τιμές της ελεύθερης αγοράς μεταφέρουν πληροφορία: πόσο σπάνιο είναι ένα αγαθό και πού χρειάζεται περισσότερο. Ο έλεγχος τιμών σπάει το θερμόμετρο αντί να μειώσει τον πυρετό. Το αποτέλεσμα είναι έλλειψη, και συχνά μια αλυσίδα από νέους ελέγχους για να διορθωθούν οι συνέπειες των προηγούμενων.

Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“If we did nothing else, therefore, the consequence of fixing a maximum price for a particular commodity would be to bring about a shortage of that commodity.”

Μετάφραση: Πραξεολόγος«Αν λοιπόν δεν κάναμε τίποτε άλλο, η συνέπεια του να ορίσουμε ανώτατη τιμή για ένα συγκεκριμένο εμπόρευμα θα ήταν να προκαλέσουμε έλλειψη αυτού του εμπορεύματος.»

Henry Hazlitt, Economics in One Lesson (1946), κεφ. 17, «Government Price-Fixing», σ. 107 (Ludwig von Mises Institute, 2008) · mises.org ↗

Για περαιτέρω ανάγνωση: Per Bylund, How to Think about the Economy: A Primer (Ludwig von Mises Institute, 2022), κεφ. 9, «Regulatory Intervention» (The Seen, The Unseen, The Unrealized) · mises.org ↗ · η ελληνική μετάφραση στον ιστότοπο ετοιμάζεται

Οι όροι με υπογράμμιση ανοίγουν τον ορισμό τους από το Γλωσσάρι · όλες οι πλάνες

Οι ορισμοί είναι του Γλωσσαρίου του ιστότοπου· η εξήγηση είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου. Όπου σημειώνεται «Μετάφραση: Πραξεολόγος», η απόδοση του αποσπάσματος είναι δική μας. Οι σύνδεσμοι προς εξωτερικές πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.

← Οικονομικές πλάνεςΌλες οι πλάνες