Προσφορά και ζήτηση
Πώς σχηματίζονται οι τιμές στην αγορά
Πραξεολόγος
Ορισμός στο Γλωσσάρι: Οι δυνάμεις της αγοράς που προσδιορίζουν τις τιμές.
Με απλά λόγια
Ζήτηση είναι πόσο από ένα αγαθό θέλουν να αγοράσουν οι άνθρωποι σε κάθε τιμή· προσφορά, πόσο θέλουν να πουλήσουν. Όσο ανεβαίνει η τιμή, οι αγοραστές ζητούν λιγότερο και οι πωλητές προσφέρουν περισσότερο· όσο πέφτει, συμβαίνει το αντίθετο.
Η τιμή της αγοράς είναι εκείνη στην οποία η ποσότητα που ζητείται συναντά την ποσότητα που προσφέρεται. Δεν την ορίζει κανείς: προκύπτει από τις μέγιστες τιμές που δέχεται να πληρώσει κάθε αγοραστής και τις ελάχιστες που δέχεται να πάρει κάθε πωλητής.
Παράδειγμα
Αν μια χρονιά οι κότες γεννήσουν πολύ περισσότερα αυγά, η προσφορά αυξάνεται και η τιμή των αυγών πέφτει, ώσπου να βρεθούν αγοραστές για όλα. Αν ένα κρύο κύμα μειώσει την παραγωγή, η τιμή ανεβαίνει, και το ακριβότερο αυγό πηγαίνει σε όσους το εκτιμούν περισσότερο, ενώ η υψηλή τιμή δίνει σε άλλους παραγωγούς κίνητρο να φέρουν περισσότερα.
Η αυστριακή ματιάΓια την Αυστριακή Σχολή οι «καμπύλες» της προσφοράς και της ζήτησης δεν είναι μηχανικοί νόμοι, αλλά συνοψίζουν τις υποκειμενικές εκτιμήσεις πραγματικών ανθρώπων. Οι τιμές μεταφέρουν πληροφορία που δεν βρίσκεται συγκεντρωμένη σε κανένα μυαλό, όπως έδειξε ο Hayek. Όταν το κράτος ορίζει ανώτατη τιμή κάτω από την τιμή της αγοράς (π.χ. στα ενοίκια), η ζήτηση ξεπερνά την προσφορά και εμφανίζονται ελλείψεις· όταν ορίζει κατώτατη τιμή πάνω από αυτήν, μένουν απούλητα πλεονάσματα.
Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“The market supply and demand schedules are themselves determined by the minimum selling prices and maximum buying prices of all the individuals in the market.”Murray N. Rothbard, Man, Economy, and State with Power and Market, Chapter 2 — Direct Exchange · 5. Determination of Price: Equilibrium Price · mises.org ↗
Το λήμμα στο Γλωσσάρι: προσφορά και ζήτηση · όλοι οι όροι
Οι ορισμοί είναι του Γλωσσαρίου του ιστότοπου· τα παραδείγματα και η «αυστριακή ματιά» είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου. Οι σύνδεσμοι προς εξωτερικές πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.