Οικονομικές πλάνες5 Νοεμβρίου 2026

Το κέρδος του ενός είναι ζημία του άλλου

Η ελεύθερη ανταλλαγή ωφελεί και τις δύο πλευρές

Πραξεολόγος

Σκίτσο με μολύβι: δύο χέρια που ανταλλάσσουν ένα καρβέλι ψωμί και ένα μικρό εργαλείο πάνω από έναν πάγκο, με μια αχνή χρυσή γραμμή ανάμεσά τους.

Η πλάνηΣτην αγορά, όποιος κερδίζει κερδίζει πάντα εις βάρος κάποιου άλλου· το εμπόριο είναι ένα παιχνίδι όπου ο ένας παίρνει ό,τι χάνει ο άλλος.

Αυτό που φαίνεται

Ένας έμπορος βγάζει κέρδος, ένας γιατρός παίρνει υψηλή αμοιβή, μια χώρα εξάγει περισσότερα από όσα εισάγει. Φαίνεται εύκολα ότι «κάποιος πλήρωσε» για τα κέρδη τους.

Αυτό που δεν φαίνεται

Ο αγοραστής δεν θα έδινε τα χρήματά του αν δεν προτιμούσε αυτό που παίρνει. Ο πωλητής δεν θα πουλούσε αν δεν προτιμούσε τα χρήματα. Η αξία είναι υποκειμενική: ο καθένας δίνει κάτι που εκτιμά λιγότερο για κάτι που εκτιμά περισσότερο, και γι’ αυτό και οι δύο βγαίνουν κερδισμένοι.

Το κέρδος του επιχειρηματία δεν είναι η ζημία του πελάτη· είναι η αμοιβή του επειδή πρόβλεψε σωστά τι θα χρειάζονταν οι άλλοι και τους το προσέφερε. Ο γιατρός δεν κερδίζει από την αρρώστια, αλλά από τη θεραπεία. Το κέρδος του ενός ως ζημία του άλλου ισχύει μόνο για τη ληστεία και τον πόλεμο, όπου κάτι παίρνεται με τη βία.

Η αυστριακή ματιάΗ εκούσια ανταλλαγή δεν είναι παίγνιο μηδενικού αθροίσματος. Το κέρδος στην ελεύθερη αγορά είναι το σήμα ότι οι πόροι χρησιμοποιήθηκαν εκεί όπου τους ήθελαν περισσότερο οι καταναλωτές. Ο Mises ονόμασε την αντίθετη ιδέα «δόγμα του Montaigne» και έδειξε ότι βρίσκεται στη ρίζα του μερκαντιλισμού και του οικονομικού εθνικισμού.

Στην ελληνική μετάφραση του ιστότοπου«Η συναλλαγή είναι πάντοτε επωφελής τόσο για τον αγοραστή όσο και για τον πωλητή.»

Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“The deal is always advantageous both for the buyer and the seller.”

Ludwig von Mises, «Ανθρώπινη Δράση», κεφ. XXIV, 1 · στην ελληνική μετάφραση του ιστότοπου · στον ιστότοπο · mises.org ↗

Για περαιτέρω ανάγνωση: Per Bylund, How to Think about the Economy: A Primer (Ludwig von Mises Institute, 2022), κεφ. 3, «How to Do Economics» (The Meaning of Exchange) · mises.org ↗ · η ελληνική μετάφραση στον ιστότοπο ετοιμάζεται

Οι όροι με υπογράμμιση ανοίγουν τον ορισμό τους από το Γλωσσάρι · όλες οι πλάνες

Οι ορισμοί είναι του Γλωσσαρίου του ιστότοπου· η εξήγηση είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου. Όπου σημειώνεται «Μετάφραση: Πραξεολόγος», η απόδοση του αποσπάσματος είναι δική μας. Οι σύνδεσμοι προς εξωτερικές πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.

← Οικονομικές πλάνεςΌλες οι πλάνες