Friedrich von Wieser

Ο Friedrich Wieser γεννήθηκε στις 10 Ιουλίου 1851 στη Βιέννη. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης (διδάκτορας το 1872), όπου γνώρισε τον Eugen von Böhm-Bawerk, φίλο του από τα νεανικά χρόνια και αργότερα κουνιάδο του. Όπως εκείνος, στράφηκε στην οικονομική θεωρία διαβάζοντας τις «Αρχές» του Carl Menger· οι τρεις τους θεωρούνται η πρώτη γενιά της Αυστριακής Σχολής.

Από το 1884 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Πράγας και το 1903 διαδέχθηκε τον Menger στην έδρα του στη Βιέννη. Σε αυτόν οφείλεται ο όρος Grenznutzen, που καθιερώθηκε ως «οριακή χρησιμότητα» (marginal utility). Στη «Φυσική αξία» (Der natürliche Wert, 1889) ανέπτυξε τη θεωρία του καταλογισμού: τα μέσα παραγωγής παίρνουν την αξία τους από τα καταναλωτικά αγαθά που βοηθούν να παραχθούν. Στη θεωρία του το κόστος ενός αγαθού είναι η αξία των άλλων χρήσεων που θυσιάζονται για να παραχθεί, η ιδέα που σήμερα λέγεται κόστος ευκαιρίας.

Δίδαξε μια ολόκληρη γενιά οικονομολόγων, ανάμεσά τους τον Ludwig von Mises, τον Joseph Schumpeter και τον Friedrich A. Hayek. Το 1914 δημοσίευσε την «Κοινωνική οικονομία» (Theorie der gesellschaftlichen Wirtschaft). Το 1917 έγινε μέλος της Βουλής των Ευγενών και υπουργός Εμπορίου, θέση που κράτησε ως το τέλος του πολέμου, το 1918.

Ο Wieser δεν ακολούθησε σε όλα τη Σχολή που βοήθησε να δημιουργηθεί. Η «Κοινωνική οικονομία» ξεκινά από μια ιδανική οικονομία που τη διευθύνει ένας παντογνώστης σχεδιαστής· ο Wieser δέχτηκε την κρατική παρέμβαση για την «προστασία του κοινού συμφέροντος» και, αντίθετα με τους περισσότερους Αυστριακούς, απέρριψε τον κλασικό φιλελευθερισμό· το τελευταίο του βιβλίο, «Ο νόμος της εξουσίας» (1926), είναι κοινωνιολογική μελέτη της εξουσίας. Ο Mises, στις αναμνήσεις του, έκρινε ότι ο Wieser δεν είχε αφομοιώσει τον υποκειμενισμό της Αυστριακής Σχολής. Πέθανε στις 22 Ιουλίου 1926.

Πηγές: Mises Institute — Friedrich von Wieser · Mises Institute — Eugen von Böhm-Bawerk (Roger W. Garrison) · Wikipedia — Friedrich von Wieser