Πραξεολογία
Εργαλεία1 Νοεμβρίου 2026

Η ιστορία του χρήματος στην Ελλάδα

Από τον φοίνικα ως το ευρώ: δεκαεννέα σταθμοί, με τις πηγές τους και μια αυστριακή ματιά.

Πραξεολόγος

Σε κάθε σταθμό θα βρείτε τι έγινε, με τις πηγές του, μια αυστριακή ματιά και τα σημεία των κειμένων του ιστότοπου που εξηγούν τι συμβαίνει. Η λωρίδα δείχνει, απλουστευμένα, τα νομισματικά καθεστώτα, κατά τη μελέτη της Σοφίας Λαζαρέτου για την Τράπεζα της Ελλάδος (2003)· πατήστε έναν σταθμό για να μεταβείτε σε αυτόν.

1828–1877: Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)1877–1910: Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας1910–1914: Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος1914–1928: Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας1928–1932: Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος1932–1953: Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας1953–1971: Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος1971–2001: Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίαςαπό το 2001: Ευρώ1828185018751900192519501975200120261828–1832 — Ο φοίνικας και το πρώτο χαρτονόμισμα8 Φεβρουαρίου 1833 — Η δραχμή1841 · 1848 — Η Εθνική Τράπεζα και η πρώτη αναστολή πληρωμών1867–1885 — Η Λατινική Νομισματική Ένωση1877–1909 — Τριάντα χρόνια αναγκαστικής κυκλοφορίας1893 · 1898 — Πτώχευση και Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος19 Μαρτίου 1910 — Η δραχμή στον χρυσό25 Μαρτίου 1922 — Το κόψιμο του χαρτονομίσματος14 Μαΐου 1928 — Η Τράπεζα της ΕλλάδοςΑπρίλιος–Μάιος 1932 — Το τέλος του χρυσού και η αναστολή πληρωμών1941–1944 — Ο υπερπληθωρισμός της Κατοχής1953 · 1954 — Υποτίμηση και Bretton Woods1971–1975 — Το τέλος του Bretton Woods1980–1987 — Πληθωρισμός και υποτιμήσεις1998–2000 — Ο δρόμος προς το ευρώ2001 · 2002 — Το ευρώ2010–2012 — Μνημόνια και «κούρεμα»11 Ιουνίου 2014 — Επιτόκιο κάτω από το μηδέν28 Ιουνίου 2015 — Κλειστές τράπεζες, έλεγχοι κεφαλαίων
Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματοςΧαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίαςΕυρώ
  1. 1828–1832Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)

    Ο φοίνικας και το πρώτο χαρτονόμισμα

    Ο Ιωάννης Καποδίστριας εισάγει το πρώτο νόμισμα του νέου ελληνικού κράτους, τον ασημένιο φοίνικα, που υποδιαιρείται σε 100 λεπτά. Το 1831 η μετατρεψιμότητά του σε ασήμι αναστέλλεται και εκδίδεται χαρτονόμισμα για να καλυφθούν τα ελλείμματα του προϋπολογισμού.

    Αυστριακή ματιάΤο πρώτο ελληνικό χαρτονόμισμα δεν γεννήθηκε από την αγορά αλλά από την ανάγκη του κράτους να καλύψει ελλείμματα· το μοτίβο θα επανέλθει πολλές φορές.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    εμπορευματικό χρήμαχρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §2 · Τράπεζα της Ελλάδος, Μουσείο: κατάλογος της μόνιμης έκθεσης (στα αγγλικά)

  2. 8 Φεβρουαρίου 1833Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)

    Η δραχμή

    Με το διάταγμα της 8ης Φεβρουαρίου 1833 η δραχμή αντικαθιστά τον φοίνικα, που ζύγιζε λιγότερο απ’ όσο όριζε ο νόμος. Η δραχμή περιέχει 4,029 γραμμάρια καθαρού ασημιού· επιτρέπεται και η κοπή χρυσών νομισμάτων, με σχέση ασημιού προς χρυσό 15,5 προς 1 (διμεταλλισμός). Επειδή στη χώρα κυκλοφορούσαν ελεύθερα φθαρμένα ξένα νομίσματα με ονομαστική αξία πολύ μεγαλύτερη από την αγοραία, οι ελληνικές ασημένιες και χρυσές δραχμές διέρρευσαν γρήγορα: οι κάτοχοι των ξένων νομισμάτων τα αντάλλασσαν με δραχμές και έλιωναν τις δραχμές για το μέταλλο.

    Αυστριακή ματιάΟ νόμος του Gresham στην πράξη: όταν ο νόμος ορίζει ίση αξία για άνισα νομίσματα, το «κακό» χρήμα εκτοπίζει το «καλό».

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    νόμος του Greshamνομισματική μονάδα

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §2 · ΦΕΚ 2 Α΄, 22.02.1833, «Περί δραχμής» (Βικιθήκη) · Τράπεζα της Ελλάδος, Μουσείο: κατάλογος της μόνιμης έκθεσης (στα αγγλικά)

  3. 1841 · 1848Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)

    Η Εθνική Τράπεζα και η πρώτη αναστολή πληρωμών

    Ιδρύεται η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, με το αποκλειστικό προνόμιο να εκδίδει τραπεζογραμμάτια πλήρως μετατρέψιμα σε μεταλλικό νόμισμα. Λειτουργεί ταυτόχρονα ως εμπορική τράπεζα και ως τράπεζα του κράτους. Με τον νόμο της 4ης Απριλίου 1848 αποκτά για πρώτη φορά το δικαίωμα να αναστείλει την εξαργύρωση των γραμματίων της σε μέταλλο· η αναστολή κρατά οκτώ μήνες.

    Αυστριακή ματιάΤο προνόμιο της έκδοσης έρχεται μαζί με την άδεια να μην πληρώνεις όταν σου ζητούν το μέταλλο: εδώ αρχίζει η κεντρική τραπεζική.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κεντρική τράπεζατραπεζογραμμάτια

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §3

  4. 1867–1885Μεταλλικό χρήμα (ασήμι, χρυσός)

    Η Λατινική Νομισματική Ένωση

    Με τον νόμο «Περί νομίσματος» του Απριλίου 1867 η Ελλάδα υπογράφει τη συμφωνία της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης (η τυπική προσχώρηση ολοκληρώνεται το 1868): η χρυσή δραχμή ορίζεται ίση με το χρυσό γαλλικό φράγκο. Η Κρητική Επανάσταση (1866–69), η αναστολή της μετατρεψιμότητας το 1868 και η έκδοση χαρτονομίσματος για τις πολεμικές ανάγκες αναβάλλουν την εφαρμογή. Η δραχμή μπαίνει τελικά στην Ένωση τον Ιανουάριο του 1885, για εννέα μόνο μήνες.

    Αυστριακή ματιάΜια σταθερή ισοτιμία με το μέταλλο είναι υπόσχεση· κρατά μόνο όσο το κράτος δεν χρειάζεται το τυπογραφείο.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κανόνας του χρυσού

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §4–5

  5. 1877–1909Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Τριάντα χρόνια αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Ο ρωσοτουρκικός πόλεμος του 1877–78 φέρνει νέες πολεμικές δαπάνες. Τα εσωτερικά δάνεια καλύπτονται μόνο εν μέρει και η κυβέρνηση στρέφεται στη χρηματοδότηση με πληθωρισμό: η δραχμή γίνεται μη μετατρέψιμο χαρτονόμισμα. Με εξαίρεση τους εννέα μήνες του 1885, η αναγκαστική κυκλοφορία διαρκεί από το 1877 έως το 1909.

    Αυστριακή ματιάΚάθε φορά που πιέζονται τα δημόσια οικονομικά, ο κανόνας του μετάλλου εγκαταλείπεται: το χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας είναι πρώτα απ’ όλα εργαλείο χρηματοδότησης του κράτους.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίαςπληθωρισμός

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §5–6

  6. 1893 · 1898Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Πτώχευση και Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος

    Τον Δεκέμβριο του 1893 η κυβέρνηση αναστέλλει μονομερώς την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους. Μετά την ήττα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και τη βαριά πολεμική αποζημίωση, η χώρα αναγκάζεται να δεχτεί το 1898 την παρουσία της Διεθνούς Οικονομικής Επιτροπής (Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος). Ακολουθεί μια δεκαετία περικοπών δαπανών και αποπληθωρισμού· το 1909 η δραχμή φτάνει ξανά την αρχική ισοτιμία 1 προς 1 με το φράγκο.

    Αυστριακή ματιάΤο κρατικό χρέος είναι απαίτηση πάνω στους μελλοντικούς φόρους· όταν δεν εξυπηρετείται, την πειθαρχία που δεν επέβαλε η πολιτική την επιβάλλουν οι πιστωτές.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    φόρος

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §6

  7. 19 Μαρτίου 1910Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος

    Η δραχμή στον χρυσό

    Με τον νόμο 3642 της 19ης Μαρτίου 1910 η δραχμή μπαίνει στον κανόνα του χρυσού, με ισοτιμία 1 προς 1 με το γαλλικό φράγκο και σε μορφή που στηρίζεται στο συνάλλαγμα, και η Ελλάδα γίνεται πλήρες μέλος της Λατινικής Νομισματικής Ένωσης. Η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας βελτιώνεται τόσο, ώστε οι τεράστιες αμυντικές δαπάνες των Βαλκανικών Πολέμων του 1912–13 καλύπτονται με εξωτερικά δάνεια χωρίς να διαταραχθεί η ισοτιμία. Η «χρυσή εποχή» κρατά τέσσερα χρόνια, ως τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1914.

    Αυστριακή ματιάΗ προσήλωση στο σταθερό χρήμα έκανε τη χώρα αξιόπιστο δανειολήπτη: οι πόλεμοι του 1912–13 χρηματοδοτήθηκαν χωρίς τυπογραφείο.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κανόνας του χρυσούυγιές χρήμα

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §6–7

  8. 25 Μαρτίου 1922Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Το κόψιμο του χαρτονομίσματος

    Για να χρηματοδοτήσει τη Μικρασιατική εκστρατεία, η κυβέρνηση συνάπτει στις 25 Μαρτίου 1922 αναγκαστικό δάνειο που απέφερε περίπου 1,3 δισεκατομμύρια δραχμές: τα χαρτονομίσματα κόβονται στα δύο. Το ένα μισό μένει στην κυκλοφορία με τη μισή αξία· το άλλο πρέπει να παραδοθεί και ανταλλάσσεται με κρατικούς τίτλους. Το 1926 ακολουθεί δεύτερο αναγκαστικό δάνειο.

    Αυστριακή ματιάΑντί για τύπωμα, άμεση αφαίρεση: όποιος κρατούσε μετρητά δάνεισε, θέλοντας και μη, το μισό του χρήμα στο κράτος.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    νόμιμο μέσο πληρωμής

    Πηγές: Τράπεζα της Ελλάδος, Μουσείο: κατάλογος της μόνιμης έκθεσης (στα αγγλικά) · Η Καθημερινή, «100 χρόνια Κ»: «Διχοτόμηση του νομίσματος»

  9. 14 Μαΐου 1928Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος

    Η Τράπεζα της Ελλάδος

    Στις 14 Μαΐου 1928 αρχίζει να λειτουργεί η Τράπεζα της Ελλάδος, με το αποκλειστικό προνόμιο της έκδοσης. Την ίδρυση μιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας την είχαν απαιτήσει οι ξένοι πιστωτές για το δάνειο σταθεροποίησης που διαπραγματεύτηκε η χώρα με τη μεσολάβηση της Κοινωνίας των Εθνών. Την ίδια μέρα η δραχμή σταθεροποιείται: υποτιμάται, προσδένεται στη βρετανική λίρα και μπαίνει στον κανόνα χρυσού συναλλάγματος του Μεσοπολέμου.

    Αυστριακή ματιάΟ κανόνας χρυσού συναλλάγματος δεν ήταν χρυσός: ήταν υπόσχεση πάνω σε υπόσχεση, δραχμές μετατρέψιμες σε λίρες και λίρες μετατρέψιμες σε χρυσό.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κανόνας χρυσού συναλλάγματοςκεντρική τράπεζα

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §8

  10. Απρίλιος–Μάιος 1932Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Το τέλος του χρυσού και η αναστολή πληρωμών

    Όταν η Βρετανία εγκαταλείπει τον χρυσό στις 21 Σεπτεμβρίου 1931, η Ελλάδα δεν την ακολουθεί: προσδένει τη δραχμή στο δολάριο. Η δραχμή δέχεται ισχυρές πιέσεις και η κεντρική τράπεζα επιβάλλει συναλλαγματικούς ελέγχους. Τον Απρίλιο του 1932 η κυβέρνηση υποτιμά τη δραχμή και εγκαταλείπει τον κανόνα χρυσού συναλλάγματος· έναν μήνα αργότερα κηρύσσει μονομερή αναστολή της εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους.

    Αυστριακή ματιάΟι συναλλαγματικοί έλεγχοι είναι το σημάδι ότι ένα νόμισμα δεν μπορεί πια να σταθεί στην ελεύθερη ανταλλαγή.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    συναλλαγματική ισοτιμία

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §8

  11. 1941–1944Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Ο υπερπληθωρισμός της Κατοχής

    Τα ελλείμματα και οι δαπάνες των δυνάμεων κατοχής χρηματοδοτούνται αποκλειστικά με έκδοση χαρτονομίσματος. Ο υπερπληθωρισμός κορυφώνεται τον Οκτώβριο του 1944: οι Hanke και Krus υπολογίζουν τον μηνιαίο πληθωρισμό σε 13.800%, με τις τιμές να διπλασιάζονται κάθε 4,27 ημέρες. Ο κόσμος εγκαταλείπει τη δραχμή για τη χρυσή λίρα. Τον Νοέμβριο του 1944 εισάγεται η «νέα» δραχμή, ίση με 50 δισεκατομμύρια παλιές.

    Αυστριακή ματιάΌταν όλοι πειστούν ότι το τύπωμα δεν θα σταματήσει, κανείς δεν θέλει πια να κρατά το χρήμα: είναι η «καταστροφική ανατιμητική έκρηξη» που περιγράφει ο Mises.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    καταστροφική ανατιμητική έκρηξη

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §9 · S. H. Hanke και N. Krus, «World Hyperinflations», Cato Institute Working Paper αρ. 8, 2012

  12. 1953 · 1954Δεμένο στον χρυσό μέσω συναλλάγματος

    Υποτίμηση και Bretton Woods

    Τον Απρίλιο του 1953 η δραχμή υποτιμάται κατά 50% έναντι του δολαρίου, από 15.000 σε 30.000 δραχμές ανά δολάριο, και μπαίνει στο σύστημα σταθερών ισοτιμιών του Bretton Woods. Τον Μάιο του 1954 εισάγεται η «νέα» δραχμή, ίση με 1.000 παλιές· η σταθερή ισοτιμία γίνεται έτσι 30 δραχμές ανά δολάριο. Ακολουθούν δύο δεκαετίες σταθερής ισοτιμίας με το δολάριο και χαμηλού πληθωρισμού, η «χρυσή εποχή» της δραχμής.

    Αυστριακή ματιάΗ σταθερότητα ήταν δανεική: η δραχμή στηριζόταν στο δολάριο, και το δολάριο σε μια υπόσχεση χρυσού που οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αθετούσαν το 1971.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    συναλλαγματική ισοτιμίακανόνας χρυσού συναλλάγματος

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §10 · Τράπεζα της Ελλάδος, «Drachma coins»

  13. 1971–1975Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Το τέλος του Bretton Woods

    Το σύστημα του Bretton Woods καταρρέει τον Αύγουστο του 1971. Η δραχμή, δεμένη ακόμη στο δολάριο και με χαλαρή οικονομική πολιτική, χάνει σημαντικά αξία το 1972–73, ακολουθώντας το δολάριο έναντι των ευρωπαϊκών νομισμάτων· μαζί με την άνοδο των τιμών των πρώτων υλών (πρώτη πετρελαϊκή κρίση) ο πληθωρισμός γίνεται διψήφιος. Το 1975 η δραχμή αποσυνδέεται από το δολάριο και αρχίζει η πολιτική της «διολισθαίνουσας» δραχμής έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων.

    Αυστριακή ματιάΑπό εδώ και πέρα κανένα νόμισμα δεν είναι δεμένο σε μέταλλο: χρήμα σημαίνει πια μόνο χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §10–11

  14. 1980–1987Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Πληθωρισμός και υποτιμήσεις

    Η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση και τα μεγάλα ελλείμματα του προεκλογικού 1980 ανεβάζουν τον πληθωρισμό πάνω από 20% (24,7% το 1980). Στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1980 τα ελλείμματα χρηματοδοτούνται με χρέος και με δημιουργία χρήματος. Η δραχμή υποτιμάται τον Ιανουάριο του 1983, κατά 16% έναντι του δολαρίου και 15% έναντι του ECU, και ξανά τον Οκτώβριο του 1985, κατά 15%, στο πλαίσιο του προγράμματος σταθεροποίησης.

    Αυστριακή ματιάΟ πληθωρισμός είναι αθέατος φόρος και αναδιανομή: κερδίζουν όσοι παίρνουν πρώτοι το νέο χρήμα, χάνουν όσοι ζουν με σταθερό εισόδημα.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    φαινόμενο Cantillonπληθωρισμός

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §11 · Παγκόσμια Τράπεζα, «Inflation, consumer prices (annual %) – Greece»

  15. 1998–2000Χαρτονόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Ο δρόμος προς το ευρώ

    Στις 16 Μαρτίου 1998, μετά από κερδοσκοπική επίθεση, η δραχμή μπαίνει στον Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ) με κεντρική ισοτιμία που ισοδυναμεί με υποτίμηση 12,3% έναντι του ECU. Από την 1η Ιανουαρίου 1999 συμμετέχει στον ΜΣΙ ΙΙ, και στις 17 Ιανουαρίου 2000 η κεντρική της ισοτιμία ανατιμάται κατά 3,5%, στις 340,750 δραχμές ανά ευρώ.

    Αυστριακή ματιάΗ «σύγκλιση» σήμαινε ότι η έκδοση του χρήματος θα περνούσε από μια εθνική κεντρική τράπεζα σε μια υπερεθνική.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    συναλλαγματική ισοτιμίανομισματική πολιτική

    Πηγές: Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §12 και παράρτημα

  16. 2001 · 2002Ευρώ

    Το ευρώ

    Η Ελλάδα γίνεται μέλος της ευρωζώνης την 1η Ιανουαρίου 2001, με αμετάκλητη ισοτιμία 1 ευρώ = 340,750 δραχμές. Τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ κυκλοφορούν από την 1η Ιανουαρίου 2002· η παράλληλη κυκλοφορία με τη δραχμή τελειώνει στις 28 Φεβρουαρίου 2002.

    Αυστριακή ματιάΗ νομισματική πολιτική πέρασε στην ΕΚΤ, όχι στην αγορά: το ευρώ είναι κι αυτό χρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας, και η ποσότητά του (M3) έχει πολλαπλασιαστεί επί 4,0 από τον Ιανουάριο του 1999.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κεντρική τράπεζαχρήμα αναγκαστικής κυκλοφορίας

    Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Greece and the euro» · Σ. Λαζαρέτου, «Greek Monetary Economics in Retrospect: The Adventures of the Drachma», Τράπεζα της Ελλάδος, Working Paper αρ. 2, 2003, §1

  17. 2010–2012Ευρώ

    Μνημόνια και «κούρεμα»

    Στις 2 Μαΐου 2010 το Eurogroup συμφωνεί σε διμερή δάνεια 80 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα, μαζί με 30 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ: το πρώτο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής. Η απόδοση του 10ετούς ελληνικού ομολόγου φτάνει το 29,24% τον Φεβρουάριο του 2012 (μέσος όρος του μήνα). Τον Μάρτιο του 2012 εγκρίνεται δεύτερο πρόγραμμα, με επιπλέον 130 δισ. ευρώ, και γίνεται η αναδιάρθρωση του χρέους που κατείχαν ιδιώτες (PSI): περίπου 197 δισ. ευρώ ομολόγων δέχονται περικοπή 53,5% της ονομαστικής τους αξίας, που μειώνει το χρέος κατά περίπου 107 δισ. ευρώ.

    Αυστριακή ματιάΤο χρέος που συσσωρεύεται με φθηνή πίστωση δεν εξαφανίζεται· τη ζημία την πληρώνει πάντα κάποιος, εδώ οι ομολογιούχοι και οι φορολογούμενοι.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    πιστωτική επέκτασηεσφαλμένες επενδύσεις

    Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, «Financial assistance to Greece» · Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, «What was the private sector debt restructuring in March 2012?» · ΕΚΤ, Data Portal, σειρά IRS.M.GR.L.L40.CI.0000.EUR.N.Z (απόδοση 10ετούς ελληνικού ομολόγου)

  18. 11 Ιουνίου 2014Ευρώ

    Επιτόκιο κάτω από το μηδέν

    Στις 11 Ιουνίου 2014 το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ γίνεται για πρώτη φορά αρνητικό (−0,10%). Μένει κάτω από το μηδέν, με χαμηλότερο σημείο το −0,50% (από τις 18 Σεπτεμβρίου 2019), έως τις 27 Ιουλίου 2022, όταν επανέρχεται στο 0%.

    Αυστριακή ματιάΟ τόκος εκφράζει τη χρονική προτίμηση των ανθρώπων· ένα αρνητικό επιτόκιο που το ορίζει μια επιτροπή λέει ότι το αύριο αξίζει περισσότερο από το σήμερα.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    χρονική προτίμησηεπιτόκιο

    Πηγές: ΕΚΤ, «Key ECB interest rates» · ΕΚΤ, Data Portal, σειρά FM.D.U2.EUR.4F.KR.DFR.LEV (επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων)

  19. 28 Ιουνίου 2015Ευρώ

    Κλειστές τράπεζες, έλεγχοι κεφαλαίων

    Οι καταθέσεις στις τράπεζες στην Ελλάδα, 244,2 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2009, έχουν πέσει στα 125,9 δισ. ευρώ τον Ιούλιο του 2015. Στις 28 Ιουνίου 2015, αφού η ΕΚΤ δεν επέτρεψε την αύξηση του ορίου της έκτακτης ενίσχυσης σε ρευστότητα (ELA) για τις ελληνικές τράπεζες, κηρύσσεται τραπεζική αργία· οι αναλήψεις από ΑΤΜ περιορίζονται σε 60 ευρώ την ημέρα ανά κάρτα. Οι τράπεζες ξανανοίγουν στις 20 Ιουλίου 2015 με περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων, που καταργούνται πλήρως την 1η Σεπτεμβρίου 2019.

    Αυστριακή ματιάΜε κλασματικό αποθεματικό οι καταθέσεις δεν υπάρχουν όλες σε μετρητά· όταν ζητηθούν όλες μαζί, το κράτος επιτρέπει στις τράπεζες να μην πληρώσουν.

    Στα κείμενα του ιστότοπου
    κλασματικό αποθεματικότραπεζικές καταθέσεις

    Πηγές: S. Schaefer-Brown, «Greece: National Bank Holiday, 2015», Journal of Financial Crises (Yale), τ. 7, τχ. 2, 2025 · Ελληνική Ένωση Τραπεζών, «Περιορισμοί στην ανάληψη μετρητών και τη μεταφορά κεφαλαίων (18 Ιουλίου 2015 – 31 Αυγούστου 2019)» · ΕΚΤ, Data Portal, σειρά BSI.M.GR.N.A.L20.A.1.U2.2300.Z01.E (καταθέσεις σε τράπεζες στην Ελλάδα)

Πώς είναι η εικόνα σήμερα; Δείτε την ελληνική οικονομία σε αριθμούς: χρήμα, τιμές, χρέος και επιτόκια, με τα τελευταία επίσημα στοιχεία. Και υπολογίστε με το εργαλείο «Τι έχει χάσει το ευρώ σου» πόση αγοραστική δύναμη έχει χάσει το ευρώ από το 2002.

Τα γεγονότα, οι ημερομηνίες και τα ποσά προέρχονται από τις πηγές που αναφέρονται σε κάθε σταθμό· οι αριθμοί για το 2001, το 2010, το 2014 και το 2015 υπολογίζονται από τις σειρές της ΕΚΤ κατά τη δημιουργία της σελίδας. Οι ημερομηνίες πριν από το 1923 είναι με το παλαιό (Ιουλιανό) ημερολόγιο. Η «αυστριακή ματιά» είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου με βάση τα κείμενα της Αυστριακής Σχολής και όχι μέρος των πηγών. Οι σύνδεσμοι προς τις πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.

Πηγές

← ΕργαλείαΌλα τα εργαλεία