Οικονομικές πλάνες5 Νοεμβρίου 2026

Οι μηχανές και η ανεργία

Η τεχνολογία δεν «τρώει» τις δουλειές· τις πολλαπλασιάζει

Πραξεολόγος

Σκίτσο με μολύβι: ένας παλιός αργαλειός δίπλα σε μια μηχανή ραπτικής, και πίσω τους μια σειρά από καινούργια, διαφορετικά εργαστήρια.

Η πλάνηΚάθε μηχανή που κάνει τη δουλειά πιο γρήγορα αφήνει ανθρώπους χωρίς δουλειά· άρα η τεχνολογία προκαλεί ανεργία.

Αυτό που φαίνεται

Ένα εργοστάσιο αγοράζει μια μηχανή που ράβει παλτά με τους μισούς εργάτες. Οι εργάτες που απολύονται είναι πραγματικοί άνθρωποι με πραγματικές δυσκολίες, και είναι εύκολο να τους δει κανείς.

Αυτό που δεν φαίνεται

Η μηχανή χρειάστηκε κάποιους για να σχεδιαστεί, να κατασκευαστεί και να συντηρηθεί. Τα παλτά γίνονται φθηνότερα, και όσοι τα αγοράζουν τους μένουν χρήματα για άλλα αγαθά, που κάποιοι άλλοι θα παραγάγουν. Ο επιχειρηματίας, με το κόστος που γλίτωσε, επενδύει ή ξοδεύει αλλού.

Αν οι μηχανές προκαλούσαν μόνιμη ανεργία, ο κόσμος θα ήταν σήμερα σχεδόν όλος άνεργος: ο Adam Smith γράφει ότι ένας τεχνίτης χωρίς μηχανές δύσκολα θα έφτιαχνε μία καρφίτσα τη μέρα, ενώ με αυτές γίνονταν χιλιάδες. Η εργασία είναι σπάνια και οι ανθρώπινες επιθυμίες απεριόριστες· όταν μια μηχανή ελευθερώνει εργασία, αυτή στρέφεται σε ανάγκες που ως τότε έμεναν ακάλυπτες.

Η αυστριακή ματιάΜε τη συσσώρευση κεφαλαίου κάθε ώρα εργασίας παράγει περισσότερα, και γι’ αυτό αυξάνονται οι πραγματικοί μισθοί. Η μετάβαση μπορεί να είναι δύσκολη για όσους έχασαν τη δουλειά τους, αλλά η απαγόρευση των μηχανών θα κρατούσε όλους φτωχότερους. Ο πραγματικός εχθρός της απασχόλησης δεν είναι η μηχανή, αλλά ό,τι εμποδίζει την εργασία να μετακινηθεί εκεί όπου τη χρειάζονται.

Στο πρωτότυπο (αγγλικά)“Among the most viable of all economic delusions is the belief that machines on net balance create unemployment.”

Μετάφραση: Πραξεολόγος«Από τις πιο ανθεκτικές οικονομικές αυταπάτες είναι η πεποίθηση ότι οι μηχανές, στο τελικό ισοζύγιο, δημιουργούν ανεργία.»

Henry Hazlitt, Economics in One Lesson (1946), κεφ. 7, «The Curse of Machinery», σ. 33 (Ludwig von Mises Institute, 2008) · mises.org ↗

Για παιδιάΗ μηχανή του ΤίκοΒιβλίο · 12 σελίδες

Οι όροι με υπογράμμιση ανοίγουν τον ορισμό τους από το Γλωσσάρι · όλες οι πλάνες

Οι ορισμοί είναι του Γλωσσαρίου του ιστότοπου· η εξήγηση είναι ερμηνεία του Πραξεολόγου. Όπου σημειώνεται «Μετάφραση: Πραξεολόγος», η απόδοση του αποσπάσματος είναι δική μας. Οι σύνδεσμοι προς εξωτερικές πηγές ανοίγουν σε νέα καρτέλα.

← Οικονομικές πλάνεςΌλες οι πλάνες