Ανθρώπινη Δράση: Κεφάλαιο 9: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Ludwig von Mises · Human Action: A Treatise on Economics
Πραξεολόγος
← Κεφάλαιο 8: Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑΠεριεχόμεναΚεφάλαιο 10: Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ →
Ελληνικά: η μετάφραση του Πραξεολόγου, αυτούσια από τη σελίδα του κειμένου.
Αγγλικό πρωτότυπο: Ludwig von Mises, Human Action: A Treatise on Economics, ebook του Foundation for Economic Education (FEE), 2016, ISBN 978-1-57246-086-7 — «Published under the Creative Commons Attribution 4.0 International License». Σελίδα της έκδοσης: fee.org/ebooks/human-action-by-ludwig-von-mises. Άδεια: CC BY 4.0.
Σε δείγμα 300 παραγράφων, οι 298 του ebook του FEE ήταν ίδιες λέξη προς λέξη με το κείμενο που ακολουθεί η μετάφραση. Το FEE δεν περιέχει μερικές ενότητες που προστέθηκαν σε μεταγενέστερες εκδόσεις (π.χ. «Η ηθική καταδίκη του κέρδους», «Διαφθορά», παράγραφοι για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο)· αυτές, όπως και οι σημειώσεις του μεταφραστή (ΣτΜ), εμφανίζονται μόνο στα ελληνικά. Οι υποσημειώσεις του αγγλικού κειμένου παραλείπονται· οι ελληνικές παραμένουν σύνδεσμοι προς τη σελίδα του βιβλίου. Οι πρόλογοι της ελληνικής έκδοσης και των εκδόσεων Scholar’s/4ης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Πατήστε μια παράγραφο για να φωτιστεί η αντίστοιχή της στην άλλη γλώσσα.
Στην οθόνη του κινητού τα «Αντικριστά» εμφανίζονται εναλλάξ.
Ο λόγος αποτελεί ιδιαίτερο και χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπου. Η πραξεολογία δεν χρειάζεται να θέσει το ερώτημα αν ο λόγος είναι κατάλληλο εργαλείο για τη γνώση της έσχατης και απόλυτης αλήθειας. Ασχολείται με τον λόγο μόνο στον βαθμό που αυτός καθιστά τον άνθρωπο ικανό να δρα.
REASON is man’s particular and characteristic feature. There is no need for praxeology to raise the question whether reason is a suitable tool for the cognition of ultimate and absolute truth. It deals with reason only as far as it enables man to act.
Όλα τα αντικείμενα που αποτελούν το υπόστρωμα της ανθρώπινης αίσθησης, αντίληψης και παρατήρησης υποπίπτουν επίσης στις αισθήσεις των ζώων. Μόνο ο άνθρωπος, όμως, διαθέτει την ικανότητα να μετασχηματίζει τα αισθητηριακά ερεθίσματα σε παρατήρηση και εμπειρία. Και μόνο ο άνθρωπος μπορεί να οργανώνει τις ποικίλες παρατηρήσεις και εμπειρίες του σε ένα συνεκτικό σύστημα.
All those objects which are the substratum of human sensation, perception, and observation also pass before the senses of animals. But man alone has the faculty of transforming sensuous stimuli into observation and experience. And man alone can arrange his various observations and experiences into a coherent system.
Της δράσης προηγείται η σκέψη. Σκέψη σημαίνει να διαβουλεύεται κανείς εκ των προτέρων σχετικά με τη μελλοντική δράση και να αναστοχάζεται εκ των υστέρων την παρελθούσα δράση. Η σκέψη και η δράση είναι αδιαχώριστες. Κάθε δράση βασίζεται πάντοτε σε μια συγκεκριμένη ιδέα σχετικά με τις αιτιώδεις σχέσεις. Όποιος συλλαμβάνει νοητικά μια αιτιώδη σχέση συλλαμβάνει ένα θεώρημα. Δράση χωρίς σκέψη και πρακτική χωρίς θεωρία είναι αδιανόητες. Ο συλλογισμός μπορεί να είναι εσφαλμένος και η θεωρία λανθασμένη· καμία δράση, όμως, δεν στερείται σκέψης και θεωρητικής σύλληψης. Από την άλλη πλευρά, η σκέψη είναι πάντοτε σκέψη μιας δυνητικής δράσης. Ακόμη και εκείνος που στοχάζεται μια καθαρή θεωρία υποθέτει ότι η θεωρία είναι ορθή, δηλαδή ότι μια δράση σύμφωνη με το περιεχόμενό της θα επέφερε το αποτέλεσμα που αναμένεται βάσει των διδασκαλιών της. Από τη σκοπιά της λογικής, δεν έχει σημασία αν μια τέτοια δράση είναι εφικτή ή όχι.
Action is preceded by thinking. Thinking is to deliberate beforehand over future action and to reflect afterward upon past action. Thinking and acting are inseparable. Every action is always based on a definite idea about causal relations. He who thinks a causal relation thinks a theorem. Action without thinking, practice without theory are unimaginable. The reasoning may be faulty and the theory incorrect; but thinking and theorizing are not lacking in any action. On the other hand thinking is always thinking of a potential action. Even he who thinks of a pure theory assumes that the theory is correct, i.e., that action complying with its content would result in an effect to be expected from its teachings. It is of no relevance for logic whether such action is feasible or not.
Πάντοτε το άτομο είναι εκείνο που σκέπτεται. Η κοινωνία δεν σκέπτεται, όπως ακριβώς δεν τρώει ούτε πίνει. Η εξέλιξη του ανθρώπινου συλλογισμού, από την αφελή σκέψη του πρωτόγονου ανθρώπου έως την πιο εκλεπτυσμένη σκέψη της σύγχρονης επιστήμης, συντελέστηκε εντός της κοινωνίας. Η ίδια η σκέψη, ωστόσο, αποτελεί πάντοτε επίτευγμα ατόμων. Υπάρχει κοινή δράση, αλλά όχι κοινή σκέψη. Υπάρχει μόνο η παράδοση, η οποία διαφυλάσσει τις σκέψεις και τις μεταδίδει στους άλλους ως ερέθισμα για τη δική τους σκέψη. Ο άνθρωπος, όμως, δεν διαθέτει κανένα άλλο μέσο για να οικειοποιηθεί τις σκέψεις των προδρόμων του πέρα από το να τις σκεφθεί εκ νέου. Τότε, ασφαλώς, είναι σε θέση να προχωρήσει περαιτέρω, στηριζόμενος στις σκέψεις των προγενεστέρων του. Το κυριότερο όχημα της παράδοσης είναι ο λόγος ως λέξη. Η σκέψη είναι συνδεδεμένη με τη γλώσσα και αντιστρόφως. Οι έννοιες ενσαρκώνονται σε όρους. Η γλώσσα αποτελεί εργαλείο της σκέψης, όπως αποτελεί και εργαλείο της κοινωνικής δράσης.
It is always the individual who thinks. Society does not think any more than it eats or drinks. The evolution of human reasoning from the naïve thinking of primitive man to the more subtle thinking of modern science took place within society. However, thinking itself is always an achievement of individuals. There is joint action, but no joint thinking. There is only tradition which preserves thoughts and communicates them to others as a stimulus to their thinking. However, man has no means of appropriating the thoughts of his precursors other than to think them over again. Then, of course, he is in a position to proceed farther on the basis of his forerunners’ thoughts. The foremost vehicle of tradition is the word. Thinking is linked up with language and vice versa. Concepts are embodied in terms. Language is a tool of thinking as it is a tool of social action.
Η ιστορία της σκέψης και των ιδεών είναι ένας διάλογος που διεξάγεται από γενιά σε γενιά. Η σκέψη των μεταγενέστερων εποχών αναπτύσσεται από τη σκέψη των προγενέστερων. Χωρίς τη βοήθεια αυτής της ώθησης, η διανοητική πρόοδος θα ήταν αδύνατη. Η συνέχεια της ανθρώπινης εξέλιξης —η σπορά για χάρη των απογόνων και η συγκομιδή σε γη που εκχέρσωσαν και καλλιέργησαν οι πρόγονοι— εκδηλώνεται επίσης στην ιστορία της επιστήμης και των ιδεών. Από τους προγόνους μας δεν κληρονομήσαμε μόνο ένα απόθεμα προϊόντων διαφόρων τάξεων αγαθών, το οποίο αποτελεί την πηγή του υλικού μας πλούτου· κληρονομήσαμε εξίσου ιδέες και σκέψεις, θεωρίες και τεχνολογίες, στις οποίες οφείλει η σκέψη μας την παραγωγικότητά της. Ωστόσο, η σκέψη αποτελεί πάντοτε εκδήλωση ατόμων.
The history of thought and ideas is a discourse carried on from generation to generation. The thinking of later ages grows out of the thinking of earlier ages. Without the aid of this stimulation intellectual progress would have been impossible. The continuity of human evolution, sowing for the offspring and harvesting on land cleared and tilled by the ancestors, manifests itself also in the history of science and ideas. We have inherited from our forefathers not only a stock of products of various orders of goods which is the source of our material wealth; we have no less inherited ideas and thoughts, theories and technologies to which our thinking owes its productivity.
But thinking is always a manifestation of individuals.
Οι θεωρίες που κατευθύνουν τη δράση είναι συχνά ατελείς και ανεπαρκείς. Ενδέχεται να είναι αντιφατικές και ακατάλληλες να οργανωθούν σε ένα περιεκτικό και συνεκτικό σύστημα.
The theories directing action are often imperfect and unsatisfactory. They may be contradictory and unfit to be arranged into a comprehensive and coherent system.
Αν εξετάσουμε όλα τα θεωρήματα και τις θεωρίες που καθοδηγούν τη συμπεριφορά ορισμένων ατόμων και ομάδων ως ένα συνεκτικό σύμπλεγμα και επιχειρήσουμε, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, να τα οργανώσουμε σε ένα σύστημα, δηλαδή σε ένα περιεκτικό σώμα γνώσης, μπορούμε να το αποκαλέσουμε κοσμοθεωρία. Ως θεωρία, μια κοσμοθεωρία αποτελεί ερμηνεία όλων των πραγμάτων· ως κανόνας δράσης, αποτελεί άποψη σχετικά με τα καλύτερα μέσα για την κατά το δυνατόν πληρέστερη άρση της δυσφορίας. Επομένως, μια κοσμοθεωρία είναι, αφενός, εξήγηση όλων των φαινομένων και, αφετέρου, τεχνολογία, με αμφότερους τους όρους νοούμενους κατά την ευρύτερη δυνατή έννοιά τους. Η θρησκεία, η μεταφυσική και η φιλοσοφία αποβλέπουν στην παροχή μιας κοσμοθεωρίας. Ερμηνεύουν το σύμπαν και συμβουλεύουν τους ανθρώπους σχετικά με το πώς πρέπει να δρουν.
If we look at all the theorems and theories guiding the conduct of certain individuals and groups as a coherent complex and try to arrange them as far as is feasible into a system, i.e., a comprehensive body of knowledge, we may speak of it as a world view. A world view is, as a theory, an interpretation of all things, and as a precept for action, an opinion concerning the best means for removing uneasiness as much as possible. A world view is thus, on the one hand, an explanation of all phenomena and, on the other hand, a technology, both these terms being taken in their broadest sense. Religion, metaphysics, and philosophy aim at providing a world view. They interpret the universe and they advise men how to act.
Η έννοια της ιδεολογίας είναι στενότερη από εκείνη της κοσμοθεωρίας. Όταν μιλούμε για ιδεολογία, έχουμε κατά νου μόνο την ανθρώπινη δράση και την κοινωνική συνεργασία και παραβλέπουμε τα προβλήματα της μεταφυσικής, του θρησκευτικού δόγματος, των φυσικών επιστημών και των τεχνολογιών που απορρέουν από αυτές. Ιδεολογία είναι το σύνολο των διδασκαλιών μας σχετικά με την ατομική συμπεριφορά και τις κοινωνικές σχέσεις. Τόσο η κοσμοθεωρία όσο και η ιδεολογία υπερβαίνουν τα όρια που επιβάλλονται σε μια αμιγώς ουδέτερη και ακαδημαϊκή μελέτη των πραγμάτων όπως αυτά είναι. Δεν αποτελούν μόνο επιστημονικές θεωρίες, αλλά και διδασκαλίες περί του δέοντος, δηλαδή περί των έσχατων σκοπών τους οποίους ο άνθρωπος οφείλει να επιδιώκει στις επίγειες υποθέσεις του.
The concept of an ideology is narrower than that of a world view. In speaking of ideology we have in view only human action and social cooperation and disregard the problems of metaphysics, religious dogma, the natural sciences, and the technologies derived from them. Ideology is the totality of our doctrines concerning individual conduct and social relations. Both, world view and ideology, go beyond the limits imposed upon a purely neutral and academic study of things as they are. They are not only scientific theories, but also doctrines about the ought, i.e., about the ultimate ends which man should aim at in his earthly concerns.
Ο ασκητισμός διδάσκει ότι το μοναδικό μέσο που διαθέτει ο άνθρωπος για την άρση του πόνου και την επίτευξη πλήρους γαλήνης, ικανοποίησης και ευτυχίας είναι να αποστραφεί τις επίγειες μέριμνες και να ζήσει χωρίς να ασχολείται με τα εγκόσμια πράγματα. Δεν υπάρχει άλλη σωτηρία πέρα από την παραίτηση από την επιδίωξη της υλικής ευημερίας, την υπομονετική και υποτακτική αντοχή των αντιξοοτήτων της επίγειας πορείας και την αποκλειστική αφοσίωση στην προετοιμασία για την αιώνια μακαριότητα. Ωστόσο, ο αριθμός εκείνων που συμμορφώνονται με συνέπεια και ακλόνητα προς τις αρχές του ασκητισμού είναι τόσο μικρός, ώστε δεν είναι εύκολο να αναφερθούν περισσότερα από ελάχιστα ονόματα. Φαίνεται ότι η πλήρης παθητικότητα την οποία υποστηρίζει ο ασκητισμός αντιβαίνει στη φύση. Το δέλεαρ της ζωής θριαμβεύει. Οι ασκητικές αρχές νοθεύτηκαν. Ακόμη και οι αγιότεροι ερημίτες προέβησαν σε παραχωρήσεις προς τη ζωή και τις επίγειες μέριμνες, οι οποίες δεν συμβιβάζονταν με τις άκαμπτες αρχές τους. Μόλις, όμως, ένας άνθρωπος λάβει υπόψη οποιαδήποτε επίγεια μέριμνα και αντικαταστήσει τα αμιγώς φυτικά ιδεώδη με κάποια αναγνώριση των εγκόσμιων πραγμάτων, όσο περιορισμένη και ασυμβίβαστη και αν είναι αυτή με την υπόλοιπη διακηρυγμένη διδασκαλία του, γεφυρώνει το χάσμα που τον χώριζε από εκείνους οι οποίοι καταφάσκουν στην επιδίωξη επίγειων σκοπών. Τότε αποκτά κάτι κοινό με όλους τους άλλους.
Asceticism teaches that the only means open to man for removing pain and for attaining complete quietude, contentment, and happiness is to turn away from earthly concerns and to live without bothering about worldly things. There is no salvation other than to renounce striving after material well-being, to endure submissively the adversities of the earthly pilgrimage and to dedicate oneself exclusively to the preparation for eternal bliss. However, the number of those who consistently and unswervingly comply with the principles of asceticism is so small that it is not easy to instance more than a few names. It seems that the complete passivity advocated by asceticism is contrary to nature. The enticement of life triumphs. The ascetic principles have been adulterated. Even the most saintly hermits made concessions to life and earthly concerns which did not agree with their rigid principles. But as soon as a man takes into account any earthly concerns, and substitutes for purely vegetative ideals an acknowledgment of worldly things, however conditioned and incompatible with the rest of his professed doctrine, he bridges over the gulf which separated him from those who say yes to the striving after earthly ends. Then he has something in common with everyone else.
Οι ανθρώπινες σκέψεις σχετικά με πράγματα για τα οποία ούτε ο καθαρός συλλογισμός ούτε η εμπειρία παρέχουν οποιαδήποτε γνώση ενδέχεται να διαφέρουν τόσο ριζικά, ώστε να είναι αδύνατη η επίτευξη συμφωνίας. Σε αυτή τη σφαίρα, όπου η ελεύθερη ονειροπόληση του νου δεν περιορίζεται ούτε από τη λογική σκέψη ούτε από την αισθητηριακή εμπειρία, ο άνθρωπος μπορεί να εκφράζει ανεμπόδιστα την ατομικότητα και την υποκειμενικότητά του. Τίποτε δεν είναι περισσότερο προσωπικό από τις αντιλήψεις και τις παραστάσεις σχετικά με το υπερβατικό. Οι γλωσσικοί όροι αδυνατούν να μεταδώσουν όσα λέγονται για το υπερβατικό· δεν μπορεί ποτέ να εξακριβωθεί αν ο ακροατής τα συλλαμβάνει με τον ίδιο τρόπο όπως ο ομιλητής. Όσον αφορά τα επέκεινα, δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία. Οι θρησκευτικοί πόλεμοι είναι οι φοβερότεροι πόλεμοι, επειδή διεξάγονται χωρίς καμία προοπτική συνδιαλλαγής.
Human thoughts about things of which neither pure reasoning nor experience provides any knowledge may differ so radically that no agreement can be reached. In this sphere in which the free reverie of the mind is restricted neither by logical thinking nor by sensory experience man can give vent to his individuality and subjectivity. Nothing is more personal than the notions and images about the transcendent. Linguistic terms are unable to communicate what is said about the transcendent; one can never establish whether the hearer conceives them in the same way as the speaker. With regard to things beyond there can be no agreement. Religious wars are the most terrible wars because they are waged without any prospect of conciliation.
Όπου, όμως, εμπλέκονται επίγεια πράγματα, υπεισέρχονται η φυσική συγγένεια όλων των ανθρώπων και η ταυτότητα των βιολογικών προϋποθέσεων για τη διατήρηση της ζωής τους. Η υψηλότερη παραγωγικότητα της συνεργασίας υπό καθεστώς καταμερισμού της εργασίας καθιστά την κοινωνία το κυριότερο μέσο κάθε ατόμου για την επίτευξη των δικών του σκοπών, όποιοι και αν είναι αυτοί. Η διατήρηση και η περαιτέρω εντατικοποίηση της κοινωνικής συνεργασίας καθίστανται μέλημα όλων. Κάθε κοσμοθεωρία και κάθε ιδεολογία που δεν είναι πλήρως και ανεπιφύλακτα προσηλωμένη στην άσκηση του ασκητισμού και σε έναν βίο ερημιτικής απομόνωσης οφείλει να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η κοινωνία αποτελεί το μεγάλο μέσο για την επίτευξη επίγειων σκοπών. Τότε, όμως, αποκτάται ένα κοινό έδαφος, το οποίο ανοίγει τον δρόμο για συμφωνία σχετικά με ήσσονος σημασίας κοινωνικά προβλήματα και με τις λεπτομέρειες της οργάνωσης της κοινωνίας. Όσο και αν οι διάφορες ιδεολογίες συγκρούονται μεταξύ τους, εναρμονίζονται ως προς ένα σημείο: την αναγνώριση της ζωής εντός της κοινωνίας.
But where earthly things are involved, the natural affinity of all men and the identity of the biological conditions for the preservation of their lives come into play. The higher productivity of cooperation under division of labor makes society the foremost means of every individual for the attainment of his own ends whatever they may be. The maintenance and further intensification of social cooperation become a concern of everybody. Every world view and every ideology which is not entirely and unconditionally committed to the practice of asceticism and to a life in anchoritic reclusion must pay heed to the fact that society is the great means for the attainment of earthly ends. But then a common ground is won to clear the way for an agreement concerning minor social problems and the details of society’s organization. However various ideologies may conflict with one another, they harmonize in one point, in the acknowledgment of life in society.
Οι άνθρωποι ενίοτε αδυνατούν να αντιληφθούν αυτό το γεγονός, επειδή, όταν ασχολούνται με φιλοσοφίες και ιδεολογίες, δίνουν μεγαλύτερη προσοχή σε όσα αυτές οι διδασκαλίες υποστηρίζουν σχετικά με υπερβατικά και μη γνώσιμα πράγματα και μικρότερη στις αποφάνσεις τους σχετικά με τη δράση σε αυτόν τον κόσμο. Μεταξύ των διαφόρων μερών ενός ιδεολογικού συστήματος υπάρχει συχνά αγεφύρωτο χάσμα. Για τον δρώντα άνθρωπο, πραγματική σημασία έχουν μόνο εκείνες οι διδασκαλίες που καταλήγουν σε κανόνες δράσης και όχι όσες είναι αμιγώς ακαδημαϊκές και δεν εφαρμόζονται στη συμπεριφορά εντός του πλαισίου της κοινωνικής συνεργασίας. Μπορούμε να παραβλέψουμε τη φιλοσοφία του άκαμπτου και συνεπούς ασκητισμού, επειδή ένας τόσο αυστηρός ασκητισμός πρέπει τελικά να οδηγήσει στην εξαφάνιση των οπαδών του. Όλες οι άλλες ιδεολογίες, αποδεχόμενες την επιδίωξη των αναγκαίων για τη ζωή, αναγκάζονται σε κάποιον βαθμό να λάβουν υπόψη το γεγονός ότι ο καταμερισμός της εργασίας είναι παραγωγικότερος από την απομονωμένη εργασία. Επομένως, αναγνωρίζουν την ανάγκη κοινωνικής συνεργασίας.
People fail sometimes to see this fact because in dealing with philosophies and ideologies they look more at what these doctrines assert with regard to transcendent and unknowable things and less at their statements about action in this world. Between various parts of an ideological system there is often an unbridgeable gulf. For acting man only those teachings are of real importance which result in precepts for action, not those doctrines which are purely academic and do not apply to conduct within the frame of social cooperation. We may disregard the philosophy of adamant and consistent asceticism because such a rigid asceticism must ultimately result in the extinction of its supporters. All other ideologies, in approving of the search for the necessities of life, are forced in some measure to take into account the fact that division of labor is more productive than isolated work. They thus admit the need for social cooperation.
Η πραξεολογία και η οικονομική επιστήμη δεν είναι αρμόδιες να ασχοληθούν με τις υπερβατικές και μεταφυσικές πτυχές οποιασδήποτε διδασκαλίας. Από την άλλη πλευρά, όμως, καμία επίκληση θρησκευτικών ή μεταφυσικών δογμάτων και πεποιθήσεων δεν μπορεί να αναιρέσει τα θεωρήματα και τις θεωρίες σχετικά με την κοινωνική συνεργασία, όπως αυτά αναπτύσσονται μέσω λογικά ορθού πραξεολογικού συλλογισμού. Αν μια φιλοσοφία έχει αναγνωρίσει την αναγκαιότητα κοινωνικών δεσμών μεταξύ των ανθρώπων, έχει τοποθετηθεί, όσον αφορά τα προβλήματα της κοινωνικής δράσης, σε ένα πεδίο από το οποίο δεν υπάρχει διαφυγή προς προσωπικές πεποιθήσεις και ομολογίες πίστεως που δεν επιδέχονται ενδελεχή εξέταση με ορθολογικές μεθόδους.
Praxeology and economics are not qualified to deal with the transcendent and metaphysical aspects of any doctrine. But, on the other hand, no appeal to any religious or metaphysical dogmas and creeds can invalidate the theorems and theories concerning social cooperation as developed by logically correct praxeological reasoning. If a philosophy has admitted the necessity of societal links between men, it has placed itself, as far as problems of social action come into play, on ground from which there is no escape into personal convictions and professions of faith not liable to a thorough examination by methods of science.
Αυτό το θεμελιώδες γεγονός συχνά παραβλέπεται. Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι διαφορές ως προς την κοσμοθεωρία δημιουργούν ασυμφιλίωτες συγκρούσεις. Υποστηρίζεται ότι οι θεμελιώδεις ανταγωνισμοί μεταξύ κομμάτων προσηλωμένων σε διαφορετικές κοσμοθεωρίες δεν μπορούν να διευθετηθούν μέσω συμβιβασμού. Πηγάζουν από τα βαθύτερα μύχια της ανθρώπινης ψυχής και εκφράζουν την έμφυτη κοινωνία του ανθρώπου με υπερφυσικές και αιώνιες δυνάμεις. Δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει συνεργασία μεταξύ ανθρώπων που διαιρούνται από διαφορετικές κοσμοθεωρίες.
This fundamental fact is often ignored. People believe that differences in world view create irreconcilable conflicts. The basic antagonisms between parties committed to different world views, it is contended, cannot be settled by compromise. They stem from the deepest recesses of the human soul and are expressive of a man’s innate communion with supernatural and eternal forces. There can never be any cooperation between people divided by different world views.
Ωστόσο, αν εξετάσουμε τα προγράμματα όλων των κομμάτων — τόσο τα επιδέξια επεξεργασμένα και δημοσιοποιημένα προγράμματα όσο και εκείνα στα οποία προσχωρούν πραγματικά τα κόμματα όταν βρίσκονται στην εξουσία— μπορούμε εύκολα να ανακαλύψουμε την πλάνη αυτής της ερμηνείας. Όλα τα σύγχρονα πολιτικά κόμματα επιδιώκουν την επίγεια ευημερία και ευμάρεια των υποστηρικτών τους. Υπόσχονται ότι θα καταστήσουν τις οικονομικές συνθήκες περισσότερο ικανοποιητικές για τους οπαδούς τους. Ως προς αυτό το ζήτημα, δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και των διαφόρων προτεσταντικών δογμάτων, στον βαθμό που αυτά παρεμβαίνουν σε πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα· μεταξύ του χριστιανισμού και των μη χριστιανικών θρησκειών· μεταξύ των υποστηρικτών της οικονομικής ελευθερίας και των διαφόρων εκδοχών του μαρξιστικού υλισμού· μεταξύ εθνικιστών και διεθνιστών· μεταξύ φυλετιστών και υποστηρικτών της διαφυλετικής ειρήνης. Είναι αλήθεια ότι πολλά από αυτά τα κόμματα πιστεύουν πως η δική τους ομάδα δεν μπορεί να ευημερήσει παρά μόνο εις βάρος άλλων ομάδων και φθάνουν ακόμη και στο σημείο να θεωρούν την πλήρη εξόντωση ή υποδούλωση άλλων ομάδων αναγκαία προϋπόθεση της ευημερίας της δικής τους. Ωστόσο, η εξόντωση ή η υποδούλωση των άλλων δεν αποτελεί για αυτά έσχατο σκοπό, αλλά μέσο για την επίτευξη εκείνου που επιδιώκουν ως έσχατο σκοπό: την άνθηση της δικής τους ομάδας. Αν αντιλαμβάνονταν ότι τα σχέδιά τους καθοδηγούνται από νόθες θεωρίες και δεν θα επέφεραν τα προσδοκώμενα ευεργετικά αποτελέσματα, θα άλλαζαν τα προγράμματά τους.
However, if we pass in review the programs of all parties—both the cleverly elaborated and publicized programs and those to which the parties really cling when in power—we can easily discover the fallacy of this interpretation. All present-day political parties strive after the earthly wellbeing and prosperity of their supporters. They promise that they will render economic conditions more satisfactory to their followers. With regard to this issue there is no difference between the Roman Catholic Church and the various Protestant denominations as far as they intervene in political and social questions, between Christianity and the non-Christian religions, between the advocates of economic freedom and the various brands of Marxian materialism, between nationalists and internationalists, between racists and the friends of interracial peace. It is true, that many of these parties believe that their own group cannot prosper except at the expense of other groups, and even go so far as to consider the complete annihilation of other groups or their enslavement as the necessary condition of their own group’s prosperity. Yet, extermination or enslavement of others is for them not an ultimate end, but a means for the attainment of what they aim at as an ultimate end: their own group’s flowering. If they were to learn that their own designs are guided by spurious theories and would not bring about the beneficial results expected, they would change their programs.
Οι πομπώδεις αποφάνσεις των ανθρώπων σχετικά με πράγματα μη γνώσιμα και πέρα από τις δυνατότητες του ανθρώπινου νου, οι κοσμολογίες, οι κοσμοθεωρίες, οι θρησκείες, οι μυστικισμοί, οι μεταφυσικές και τα εννοιολογικά αποκυήματα της φαντασίας τους διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους. Η πρακτική ουσία των ιδεολογιών τους, όμως —δηλαδή οι διδασκαλίες τους σχετικά με τους σκοπούς που πρέπει να επιδιώκονται στην επίγεια ζωή και με τα μέσα για την επίτευξη αυτών των σκοπών— παρουσιάζει μεγάλη ομοιομορφία. Ασφαλώς, υπάρχουν διαφορές και ανταγωνισμοί τόσο ως προς τους σκοπούς όσο και ως προς τα μέσα. Ωστόσο, οι διαφορές ως προς τους σκοπούς δεν είναι ασυμφιλίωτες· δεν εμποδίζουν τη συνεργασία και τις φιλικές διευθετήσεις στη σφαίρα της κοινωνικής δράσης. Στον βαθμό που αφορούν μόνο τα μέσα και τις οδούς δράσης, έχουν αμιγώς τεχνικό χαρακτήρα και, ως τέτοιες, επιδέχονται εξέταση με ορθολογικές μεθόδους. Όταν, μέσα στην έξαψη των κομματικών συγκρούσεων, μια παράταξη δηλώνει: «Εδώ δεν μπορούμε να συνεχίσουμε τις διαπραγματεύσεις μαζί σας, επειδή βρισκόμαστε ενώπιον ενός ζητήματος που άπτεται της κοσμοθεωρίας μας· σε αυτό το σημείο πρέπει να παραμείνουμε ανένδοτοι και να προσκολληθούμε άκαμπτα στις αρχές μας, όποιες και αν είναι οι συνέπειες», αρκεί να εξετάσει κανείς τα πράγματα προσεκτικότερα για να αντιληφθεί ότι τέτοιες δηλώσεις παρουσιάζουν τον ανταγωνισμό ως οξύτερο από όσο είναι πραγματικά. Στην πραγματικότητα, για όλα τα κόμματα που έχουν δεσμευθεί στην επιδίωξη της ευημερίας του λαού και, ως εκ τούτου, αποδέχονται την κοινωνική συνεργασία, τα ζητήματα κοινωνικής οργάνωσης και διεξαγωγής της κοινωνικής δράσης δεν αποτελούν προβλήματα έσχατων αρχών και κοσμοθεωριών, αλλά ιδεολογικά ζητήματα. Είναι τεχνικά προβλήματα ως προς τα οποία κάποια διευθέτηση είναι πάντοτε δυνατή. Κανένα κόμμα δεν θα προτιμούσε ενσυνείδητα την κοινωνική αποσύνθεση, την αναρχία και την επιστροφή στην πρωτόγονη βαρβαρότητα αντί μιας λύσης που θα έπρεπε να εξαγοραστεί με τη θυσία ορισμένων ιδεολογικών θέσεων.
The pompous statements which people make about things unknowable and beyond the power of the human mind, their cosmologies, world views, religions, mysticisms, metaphysics, and conceptual phantasies differ widely from one another. But the practical essence of their ideologies, i.e., their teachings dealing with the ends to be aimed at in earthly life and with the means for the attainment of these ends, show much uniformity. There are, to be sure, differences and antagonisms both with regard to ends and means. Yet the differences with regard to ends are not irreconcilable; they do not hinder cooperation and amicable arrangements in the sphere of social action. As far as they concern means and ways only they are of a purely technical character and as such open to examination by rational methods.
When in the heat of party conflicts one of the factions declares: “Here we cannot go on in our negotiations with you because we are faced with a question touching upon our world view; on this point we must be adamant and must cling rigidly to our principles whatever may result,” one need only scrutinize matters more carefully to realize that such declarations describe the antagonism as more pointed than it really is. In fact, for all parties committed to pursuit of the people’s earthly welfare and thus approving social cooperation, questions of social organization and the conduct of social action are not problems of ultimate principles and of world views, but ideological issues. They are technical problems with regard to which some arrangement is always possible. No party would wittingly prefer social disintegration, anarchy, and a return to primitive barbarism to a solution which must be bought at the price of the sacrifice of some ideological points.
Στα κομματικά προγράμματα, αυτά τα τεχνικά ζητήματα έχουν, βεβαίως, πρωταρχική σημασία. Ένα κόμμα είναι προσηλωμένο σε ορισμένα μέσα, συνιστά συγκεκριμένες μεθόδους πολιτικής δράσης και απορρίπτει πλήρως όλες τις άλλες μεθόδους και πολιτικές ως ακατάλληλες. Ένα κόμμα είναι ένα σώμα που συνενώνει όλους όσοι επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τα ίδια μέσα για κοινή δράση. Η αρχή που διαφοροποιεί τους ανθρώπους και τους εντάσσει σε κόμματα είναι η επιλογή των μέσων. Επομένως, για το κόμμα ως τέτοιο, τα επιλεγμένα μέσα είναι ουσιώδη. Ένα κόμμα είναι καταδικασμένο, αν καταστεί πρόδηλη η ματαιότητα των μέσων που συνιστά. Οι ηγέτες των κομμάτων, των οποίων το κύρος και η πολιτική σταδιοδρομία συνδέονται με το πρόγραμμα του κόμματος, ενδέχεται να έχουν άφθονους λόγους να εξαιρούν τις αρχές του από την απεριόριστη συζήτηση· ενδέχεται να τους αποδίδουν τον χαρακτήρα έσχατων σκοπών, οι οποίοι δεν πρέπει να αμφισβητούνται επειδή θεμελιώνονται σε μια κοσμοθεωρία. Για τους ανθρώπους, όμως, ως εντολοδόχοι των οποίων διατείνονται ότι ενεργούν οι κομματικοί ηγέτες, για τους ψηφοφόρους τους οποίους επιθυμούν να προσεταιριστούν και των οποίων τις ψήφους επιδιώκουν, τα πράγματα παρουσιάζονται διαφορετικά. Αυτοί δεν έχουν καμία αντίρρηση να εξετάσουν κάθε σημείο του προγράμματος ενός κόμματος. Αντιμετωπίζουν ένα τέτοιο πρόγραμμα μόνο ως σύσταση μέσων για την επίτευξη των δικών τους σκοπών, δηλαδή της επίγειας ευημερίας τους.
In party programs these technical issues are, of course, of primary importance. A party is committed to certain means, it recommends certain methods of political action and rejects utterly all other methods and policies as inappropriate. A party is a body which combines all those eager to employ the same means for common action. The principle which differentiates men and integrates parties is the choice of means. Thus for the party as such the means chosen are essential. A party is doomed if the futility of the means recommended becomes obvious. Party chiefs whose prestige and political career are bound up with the party’s program may have ample reasons for withdrawing its principles from unrestricted discussion; they may attribute to them the character of ultimate ends which must not be questioned because they are based on a world view. But for the people as whose mandataries the party chiefs pretend to act, for the voters whom they want to enlist and for whose votes they canvass, things offer another aspect. They have no objection to scrutinizing every point of a party’s program. They look upon such a program only as a recommendation of means for the attainment of their own ends, viz., earthly well-being.
Εκείνο που διαιρεί τα κόμματα τα οποία σήμερα αποκαλούνται κόμματα κοσμοθεωρίας, δηλαδή κόμματα προσηλωμένα σε θεμελιώδεις φιλοσοφικές αποφάσεις σχετικά με τους έσχατους σκοπούς, είναι απλώς φαινομενική διαφωνία ως προς τους έσχατους σκοπούς. Οι ανταγωνισμοί τους αφορούν είτε θρησκευτικές πεποιθήσεις είτε προβλήματα διεθνών σχέσεων είτε το ζήτημα της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής είτε προβλήματα πολιτικής οργάνωσης. Μπορεί να καταδειχθεί ότι όλες αυτές οι αντιπαραθέσεις αφορούν μέσα και όχι έσχατους σκοπούς.
What divides those parties which one calls today world view parties, i.e., parties committed to basic philosophical decisions about ultimate ends, is only seeming disagreement with regard to ultimate ends. Their antagonisms refer either to religious creeds or to problems of international relations or to the problem of ownership of the means of production or to problems of political organization. It can be shown that all these controversies concern means and not ultimate ends.
Ας αρχίσουμε με τα προβλήματα της πολιτικής οργάνωσης ενός έθνους. Υπάρχουν υποστηρικτές του δημοκρατικού συστήματος διακυβέρνησης, της κληρονομικής μοναρχίας, της κυριαρχίας μιας αυτοανακηρυγμένης ελίτ και της καισαριστικής δικτατορίας.1 Είναι αλήθεια ότι αυτά τα προγράμματα συνιστώνται συχνά με αναφορά σε θεϊκούς θεσμούς, στους αιώνιους νόμους του σύμπαντος, στη φυσική τάξη, στην αναπόφευκτη πορεία της ιστορικής εξέλιξης και σε άλλα αντικείμενα υπερβατικής γνώσης. Τέτοιες αποφάνσεις, όμως, αποτελούν απλώς παρεμπίδοντα διακοσμητικά στοιχεία. Όταν απευθύνονται στο εκλογικό σώμα, τα κόμματα προβάλλουν άλλα επιχειρήματα. Προσπαθούν να καταδείξουν ότι το σύστημα που υποστηρίζουν θα επιτύχει καλύτερα από εκείνα τα οποία προτείνουν τα άλλα κόμματα την πραγματοποίηση των σκοπών που επιδιώκουν οι πολίτες. Προσδιορίζουν τα ευεργετικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν κατά το παρελθόν ή σε άλλες χώρες· απαξιώνουν τα προγράμματα των άλλων κομμάτων εξιστορώντας τις αποτυχίες τους. Καταφεύγουν τόσο στον καθαρό συλλογισμό όσο και στην ερμηνεία της ιστορικής εμπειρίας, προκειμένου να καταδείξουν την ανωτερότητα των δικών τους προτάσεων και τη ματαιότητα εκείνων των αντιπάλων τους. Το κύριο επιχείρημά τους είναι πάντοτε: το πολιτικό σύστημα που υποστηρίζουμε θα σας καταστήσει περισσότερο εύπορους και περισσότερο ικανοποιημένους.
Let us begin with the problems of a nation’s political organization. There are supporters of a democratic system of government, of hereditary monarchy, of the rule of a self-styled elite and of Caesarist dictatorship.[1] It is true that these programs are often recommended by reference to divine institutions, to the eternal laws of the universe, to the natural order, to the inevitable trend of historical evolution, and to other objects of transcendent knowledge. But such statements are merely incidental adornment. In appealing to the electorate, the parties advance other arguments. They are eager to show that the system they support will succeed better than those advocated by other parties in realizing those ends which the citizens aim at. They specify the beneficial results achieved in the past or in other countries; they disparage the other parties’ programs by relating their failures. They resort both to pure reasoning and to an interpretation of historical experience in order to demonstrate the superiority of their own proposals and the futility of those of their adversaries. Their main argument is always: the political system we support will render you more prosperous and more content.
Στο πεδίο της οικονομικής οργάνωσης της κοινωνίας υπάρχουν οι φιλελεύθεροι, οι οποίοι υποστηρίζουν την ιδιωτική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής· οι σοσιαλιστές, οι οποίοι υποστηρίζουν τη δημόσια ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής· και οι παρεμβατιστές, οι οποίοι υποστηρίζουν ένα τρίτο σύστημα που, όπως ισχυρίζονται, απέχει εξίσου από τον σοσιαλισμό και από τον καπιταλισμό. Στη σύγκρουση αυτών των κομμάτων γίνεται και πάλι εκτενής λόγος για θεμελιώδη φιλοσοφικά ζητήματα. Οι άνθρωποι μιλούν για αληθινή ελευθερία, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, δικαιώματα του ατόμου, κοινότητα, αλληλεγγύη και ανθρωπισμό. Κάθε κόμμα, όμως, επιδιώκει να αποδείξει, μέσω συλλογισμών και αναφορών στην ιστορική εμπειρία, ότι μόνο το σύστημα που συνιστά θα καταστήσει τους πολίτες εύπορους και ικανοποιημένους. Λένε στους ανθρώπους ότι η πραγματοποίηση του δικού τους προγράμματος θα ανυψώσει το βιοτικό επίπεδο περισσότερο από την πραγματοποίηση του προγράμματος οποιουδήποτε άλλου κόμματος. Επιμένουν στη σκοπιμότητα των σχεδίων τους και στη χρησιμότητά τους. Είναι πρόδηλο ότι δεν διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τους σκοπούς, αλλά μόνο ως προς τα μέσα. Όλοι διατείνονται ότι αποβλέπουν στην υψηλότερη δυνατή υλική ευημερία της πλειονότητας των πολιτών.
In the field of society’s economic organization there are the liberals advocating private ownership of the means of production, the socialists advocating public ownership of the means of production, and the interventionists advocating a third system which, they contend, is as far from socialism as it is from capitalism. In the clash of these parties there is again much talk about basic philosophical issues. People speak of true liberty, equality, social justice, the rights of the individual, community, solidarity, and humanitarianism. But each party is intent upon proving by ratiocination and by referring to historical experience that only the system it recommends will make the citizens prosperous and satisfied. They tell the people that realization of their program will raise the standard of living to a higher level than realization of any other party’s program. They insist upon the expediency of their plans and upon their utility. It is obvious that they do not differ from one another with regard to ends but only as to means. They all pretend to aim at the highest material welfare for the majority of citizens.
Οι εθνικιστές τονίζουν ότι υπάρχει ασυμφιλίωτη σύγκρουση μεταξύ των συμφερόντων των διαφόρων εθνών, αλλά ότι, από την άλλη πλευρά, τα ορθώς εννοούμενα συμφέροντα όλων των πολιτών εντός του έθνους είναι αρμονικά. Ένα έθνος μπορεί να ευημερήσει μόνο εις βάρος άλλων εθνών· ο μεμονωμένος πολίτης μπορεί να ευημερεί μόνο αν ακμάζει το έθνος του. Οι φιλελεύθεροι έχουν διαφορετική άποψη. Πιστεύουν ότι τα συμφέροντα των διαφόρων εθνών εναρμονίζονται στον ίδιο βαθμό με τα συμφέροντα των διαφόρων ομάδων, τάξεων και στρωμάτων ατόμων εντός ενός έθνους. Πιστεύουν ότι η ειρηνική διεθνής συνεργασία είναι καταλληλότερο μέσο από τη σύγκρουση για την επίτευξη του σκοπού προς τον οποίο αποβλέπουν τόσο οι ίδιοι όσο και οι εθνικιστές: την ευημερία του δικού τους έθνους. Δεν υποστηρίζουν, όπως τους κατηγορούν οι εθνικιστές, την ειρήνη και το ελεύθερο εμπόριο για να προδώσουν τα συμφέροντα του έθνους τους προς όφελος των ξένων. Αντιθέτως, θεωρούν την ειρήνη και το ελεύθερο εμπόριο τα καλύτερα μέσα για να καταστήσουν πλούσιο το δικό τους έθνος. Εκείνο που διαχωρίζει τους υποστηρικτές του ελεύθερου εμπορίου από τους εθνικιστές δεν είναι οι σκοποί, αλλά τα μέσα που συνιστώνται για την επίτευξη των κοινών τους σκοπών.
The nationalists stress the point that there is an irreconcilable conflict between the interests of various nations, but that, on the other hand, the rightly understood interests of all the citizens within the nation are harmonious. A nation can prosper only at the expense of other nations; the individual citizen can fare well only if his nation flourishes. The liberals have a different opinion. They believe that the interests of various nations harmonize no less than those of the various groups, classes, and strata of individuals within a nation. They believe that peaceful international cooperation is a more appropriate means than conflict for attainment of the end which they and the nationalists are both aiming at: their own nation’s welfare. They do not, as the nationalists charge, advocate peace and free trade in order to betray their own nation’s interests to those of foreigners. On the contrary, they consider peace and free trade the best means to make their own nation wealthy. What separates the free traders from the nationalists is not ends, but the means recommended for attainment of the ends common to both.
Η διαφωνία ως προς τις θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν μπορεί να διευθετηθεί με ορθολογικές μεθόδους. Οι θρησκευτικές συγκρούσεις είναι ουσιωδώς αδυσώπητες και ασυμφιλίωτες. Μόλις, όμως, μια θρησκευτική κοινότητα εισέλθει στο πεδίο της πολιτικής δράσης και επιχειρήσει να αντιμετωπίσει προβλήματα κοινωνικής οργάνωσης, είναι υποχρεωμένη να λάβει υπόψη τις επίγειες μέριμνες, όσο και αν αυτό ενδέχεται να συγκρούεται με τα δόγματα και τα άρθρα της πίστεώς της. Καμία θρησκεία, στο πλαίσιο των εξωτερικών δραστηριοτήτων της, δεν τόλμησε ποτέ να πει ευθέως στους ανθρώπους: η πραγματοποίηση των σχεδίων μας για την κοινωνική οργάνωση θα σας καταστήσει φτωχούς και θα βλάψει την επίγεια ευημερία σας. Όσοι ήταν συνεπώς προσηλωμένοι σε έναν βίο πενίας αποσύρθηκαν από την πολιτική σκηνή και κατέφυγαν στην ερημιτική απομόνωση. Οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές κοινότητες, όμως, που απέβλεπαν στον προσηλυτισμό και στην άσκηση επιρροής στις πολιτικές και κοινωνικές δραστηριότητες των οπαδών τους υιοθέτησαν τις αρχές της εγκόσμιας συμπεριφοράς. Όταν ασχολούνται με ζητήματα της επίγειας πορείας του ανθρώπου, ελάχιστα διαφέρουν από οποιοδήποτε άλλο πολιτικό κόμμα. Κατά την προσπάθειά τους να προσελκύσουν υποστηρικτές, δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στα υλικά πλεονεκτήματα που επιφυλάσσουν στους ομοπίστους τους παρά στη μακαριότητα του επέκεινα.
Dissension with regard to religious creeds cannot be settled by rational methods. Religious conflicts are essentially implacable and irreconcilable. Yet as soon as a religious community enters the field of political action and tries to deal with problems of social organization, it is bound to take into account earthly concerns, however this may conflict with its dogmas and articles of faith. No religion in its exoteric activities ever ventured to tell people frankly: The realization of our plans for social organization will make you poor and impair your earthly well-being. Those consistently committed to a life of poverty withdrew from the political scene and fled into anchoritic seclusion. But churches and religious communities which have aimed at making converts and at influencing political and social activities of their followers have espoused the principles of secular conduct. In dealing with questions of man’s earthly pilgrimage they hardly differ from any other political party. In canvassing, they emphasize the material advantages which they have in store for their brothers in faith more than bliss in the beyond.
Μόνο μια κοσμοθεωρία της οποίας οι υποστηρικτές παραιτούνται από κάθε απολύτως επίγεια δραστηριότητα θα μπορούσε να παραβλέψει τις ορθολογικές θεωρήσεις που καταδεικνύουν ότι η κοινωνική συνεργασία είναι το μεγάλο μέσο για την επίτευξη όλων των ανθρώπινων σκοπών. Επειδή ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ζώο που μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο εντός της κοινωνίας, όλες οι ιδεολογίες αναγκάζονται να αναγνωρίσουν την εξέχουσα σημασία της κοινωνικής συνεργασίας. Πρέπει να αποβλέπουν στην κατά το δυνατόν ικανοποιητικότερη οργάνωση της κοινωνίας και να εγκρίνουν το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τη βελτίωση της υλικής του ευημερίας. Έτσι, όλες τοποθετούνται σε κοινό έδαφος. Δεν διαχωρίζονται μεταξύ τους από κοσμοθεωρίες και υπερβατικά ζητήματα που δεν επιδέχονται έλλογη συζήτηση, αλλά από προβλήματα μέσων και οδών δράσης. Τέτοιοι ιδεολογικοί ανταγωνισμοί επιδέχονται ενδελεχή εξέταση με τις επιστημονικές μεθόδους της πραξεολογίας και της οικονομικής επιστήμης.
Only a world view whose supporters renounce any earthly activity whatever could neglect to pay heed to the rational considerations which show that social cooperation is the great means for the attainment of all human ends. Because man is a social animal that can thrive only within society, all ideologies are forced to acknowledge the preeminent importance of social cooperation. They must aim at the most satisfactory organization of society and must approve of man’s concern for an improvement of his material well-being. Thus they all place themselves upon a common ground. They are separated from one another not by world views and transcendent issues not subject to reasonable discussion, but by problems of means and ways. Such ideological antagonisms are open to a thorough scrutiny by the scientific methods of praxeology and economics.
Η κριτική εξέταση των φιλοσοφικών συστημάτων που κατασκεύασαν οι μεγάλοι στοχαστές της ανθρωπότητας έχει πολύ συχνά αποκαλύψει ρωγμές και ελαττώματα στην επιβλητική δομή αυτών των φαινομενικά συνεπών και συνεκτικών σωμάτων περιεκτικής σκέψης. Ακόμη και η μεγαλοφυΐα που διαμορφώνει μια κοσμοθεωρία αποτυγχάνει ενίοτε να αποφύγει τις αντιφάσεις και τους εσφαλμένους συλλογισμούς.
A critical examination of the philosophical systems constructed by mankind’s great thinkers has very often revealed fissures and flaws in the impressive structure of those seemingly consistent and coherent bodies of comprehensive thought. Even the genius in drafting a world view sometimes fails to avoid contradictions and fallacious syllogisms.
Οι ιδεολογίες που γίνονται αποδεκτές από την κοινή γνώμη είναι ακόμη περισσότερο προσβεβλημένες από τις ατέλειες του ανθρώπινου νου. Αποτελούν, ως επί το πλείστον, εκλεκτικιστική παράθεση ιδεών εντελώς ασυμβίβαστων μεταξύ τους. Δεν αντέχουν σε μια λογική εξέταση του περιεχομένου τους. Οι ασυνέπειές τους είναι ανεπανόρθωτες και αντιστέκονται σε κάθε απόπειρα συνδυασμού των διαφόρων μερών τους σε ένα σύστημα αμοιβαίως συμβατών ιδεών.
The ideologies accepted by public opinion are still more infected by the shortcomings of the human mind. They are mostly an eclectic juxtaposition of ideas utterly incompatible with one another. They cannot stand a logical examination of their content. Their inconsistencies are irreparable and defy any attempt to combine their various parts into a system of ideas compatible with one another.
Ορισμένοι συγγραφείς επιχειρούν να δικαιολογήσουν τις αντιφάσεις των γενικά αποδεκτών ιδεολογιών, επισημαίνοντας τα υποτιθέμενα πλεονεκτήματα που έχει για την ομαλή λειτουργία των διανθρώπινων σχέσεων ένας συμβιβασμός, όσο ανεπαρκής και αν είναι από λογική άποψη. Αναφέρονται στη διαδεδομένη πλάνη ότι η ζωή και η πραγματικότητα «δεν είναι λογικές»· υποστηρίζουν ότι ένα αντιφατικό σύστημα μπορεί να αποδείξει τη σκοπιμότητά του ή ακόμη και την αλήθεια του λειτουργώντας ικανοποιητικά, ενώ ένα λογικά συνεπές σύστημα θα οδηγούσε σε καταστροφή. Δεν χρειάζεται να αντικρούσουμε εκ νέου τέτοιες διαδεδομένες πλάνες. Η λογική σκέψη και η πραγματική ζωή δεν αποτελούν δύο χωριστές τροχιές. Για τον άνθρωπο, η λογική είναι το μοναδικό μέσο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της πραγματικότητας. Ό,τι είναι αντιφατικό στη θεωρία δεν είναι λιγότερο αντιφατικό στην πραγματικότητα. Καμία ιδεολογική ασυνέπεια δεν μπορεί να παράσχει μια ικανοποιητική, δηλαδή λειτουργική, λύση στα προβλήματα που θέτουν τα δεδομένα του κόσμου. Το μοναδικό αποτέλεσμα των αντιφατικών ιδεολογιών είναι ότι συγκαλύπτουν τα πραγματικά προβλήματα και, ως εκ τούτου, εμποδίζουν τους ανθρώπους να βρουν εγκαίρως την κατάλληλη πολιτική για την επίλυσή τους. Οι ασυνεπείς ιδεολογίες ενδέχεται ενίοτε να αναβάλλουν την εκδήλωση μιας πρόδηλης σύγκρουσης. Ασφαλώς, όμως, επιδεινώνουν τα δεινά που συγκαλύπτουν και καθιστούν δυσχερέστερη την τελική επίλυση. Πολλαπλασιάζουν τις οδύνες, εντείνουν τα μίση και καθιστούν αδύνατη την ειρηνική διευθέτηση. Αποτελεί σοβαρό σφάλμα να θεωρούνται οι ιδεολογικές αντιφάσεις ακίνδυνες ή ακόμη και ευεργετικές.
Some authors try to justify the contradictions of generally accepted ideologies by pointing out the alleged advantages of a compromise, however unsatisfactory from the logical point of view, for the smooth functioning of interhuman relations. They refer to the popular fallacy that life and reality are “not logical”; they contend that a contradictory system may prove its expediency or even its truth by working satisfactorily while a logically consistent system would result in disaster. There is no need to refute anew such popular errors. Logical thinking and real life are not two separate orbits. Logic is for man the only means to master the problems of reality. What is contradictory in theory, is no less contradictory in reality. No ideological inconsistency can provide a satisfactory, i.e., working, solution for the problems offered by the facts of the world. The only effect of contradictory ideologies is to conceal the real problems and thus to prevent people from finding in time an appropriate policy for solving them.
Inconsistent ideologies may sometimes postpone the emergence of a manifest conflict. But they certainly aggravate the evils which they mask and render a final solution more difficult. They multiply the agonies, they intensify the hatreds, and make peaceful settlement impossible. It is a serious blunder to consider ideological contradictions harmless or even beneficial.
Ο κύριος σκοπός της πραξεολογίας και της οικονομικής επιστήμης είναι να αντικαταστήσουν τις αντιφατικές αρχές του διαδεδομένου εκλεκτικισμού με συνεπείς και ορθές ιδεολογίες. Δεν υπάρχει κανένα άλλο μέσο για την αποτροπή της κοινωνικής αποσύνθεσης και τη διασφάλιση της σταθερής βελτίωσης των ανθρώπινων συνθηκών πέρα από εκείνα που παρέχει ο λόγος. Οι άνθρωποι πρέπει να προσπαθούν να διερευνούν νοητικά όλα τα εμπλεκόμενα προβλήματα έως το σημείο πέρα από το οποίο ο ανθρώπινος νους δεν μπορεί να προχωρήσει περαιτέρω. Δεν πρέπει ποτέ να αποδέχονται παθητικά λύσεις που μεταβιβάστηκαν από τις προηγούμενες γενιές· πρέπει πάντοτε να υποβάλλουν εκ νέου σε αμφισβήτηση κάθε θεωρία και κάθε θεώρημα· δεν πρέπει ποτέ να χαλαρώνουν τις προσπάθειές τους να εξαλείψουν τις πλάνες και να επιτύχουν την καλύτερη δυνατή γνώση. Πρέπει να καταπολεμούν την πλάνη, αποκαλύπτοντας τις νόθες διδασκαλίες και εκθέτοντας την αλήθεια.
The main objective of praxeology and economics is to substitute consistent correct ideologies for the contradictory tenets of popular eclecticism. There is no other means of preventing social distintegration and of safeguarding the steady improvement of human conditions than those provided by reason. Men must try to think through all the problems involved up to the point beyond which a human mind cannot proceed farther. They must never acquiesce in any solutions conveyed by older generations, they must always question anew every theory and every theorem, they must never relax in their endeavors to brush away fallacies and to find the best possible cognition. They must fight error by unmasking spurious doctrines and by expounding truth.
Τα εμπλεκόμενα προβλήματα είναι αμιγώς διανοητικά και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τέτοια. Είναι ολέθριο να μετατοπίζονται στην ηθική σφαίρα και οι υποστηρικτές αντίθετων ιδεολογιών να απορρίπτονται με τον χαρακτηρισμό τους ως κακοποιών. Είναι μάταιο να επιμένουμε ότι αυτό προς το οποίο αποβλέπουμε εμείς είναι καλό, ενώ αυτό που επιθυμούν οι αντίπαλοί μας είναι κακό. Το προς επίλυση ζήτημα είναι ακριβώς τι πρέπει να θεωρείται καλό και τι κακό. Ο άκαμπτος δογματισμός που χαρακτηρίζει τις θρησκευτικές ομάδες και τον μαρξισμό οδηγεί μόνο σε ασυμφιλίωτες συγκρούσεις. Καταδικάζει εκ των προτέρων όλους τους διαφωνούντες ως κακοποιούς, αμφισβητεί την καλή τους πίστη και απαιτεί την άνευ όρων παράδοσή τους. Καμία κοινωνική συνεργασία δεν είναι δυνατή όπου επικρατεί μια τέτοια στάση.
The problems involved are purely intellectual and must be dealt with as such. It is disastrous to shift them to the moral sphere and to dispose of supporters of opposite ideologies by calling them villains. It is vain to insist that what we are aiming at is good and what our adversaries want is bad. The question to be solved is precisely what is to be considered as good and what as bad. The rigid dogmatism peculiar to religious groups and to Marxism results only in irreconcilable conflict. It condemns beforehand all dissenters as evildoers, it calls into question their good faith, it asks them to surrender unconditionally. No social cooperation is possible where such an attitude prevails.
Δεν είναι καλύτερη η ιδιαίτερα διαδεδομένη σήμερα τάση να στιγματίζονται ως παράφρονες οι υποστηρικτές άλλων ιδεολογιών. Οι ψυχίατροι είναι ασαφείς ως προς τη χάραξη της διαχωριστικής γραμμής μεταξύ ψυχικής υγείας και παραφροσύνης. Θα ήταν παράλογο να παρεμβαίνουν μη ειδικοί σε αυτό το θεμελιώδες ζήτημα της ψυχιατρικής. Είναι, ωστόσο, σαφές ότι, αν το γεγονός και μόνο πως ένας άνθρωπος συμμερίζεται εσφαλμένες απόψεις και δρα σύμφωνα με τις πλάνες του επαρκεί για να χαρακτηριστεί ψυχικά διαταραγμένος, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να ανακαλύψουμε ένα άτομο στο οποίο θα μπορούσε να αποδοθεί ο χαρακτηρισμός του εχέφρονος ή του φυσιολογικού. Τότε θα ήμασταν υποχρεωμένοι να αποκαλέσουμε παράφρονες τις προηγούμενες γενιές, επειδή οι ιδέες τους σχετικά με τα προβλήματα των φυσικών επιστημών και, συνακόλουθα, οι τεχνικές τους διέφεραν από τις δικές μας. Για τον ίδιο λόγο, οι μελλοντικές γενιές θα αποκαλέσουν εμάς παράφρονες. Ο άνθρωπος υπόκειται σε πλάνη. Αν το σφάλλειν αποτελούσε χαρακτηριστικό γνώρισμα της ψυχικής διαταραχής, τότε όλοι θα έπρεπε να αποκαλούνται ψυχικά διαταραγμένοι.
No better is the propensity, very popular nowadays, to brand supporters of other ideologies as lunatics. Psychiatrists are vague in drawing a line between sanity and insanity. It would be preposterous for laymen to interfere with this fundamental issue of psychiatry. However, it is clear that if the mere fact that a man shares erroneous views and acts according to his errors qualifies him as mentally disabled, it would be very hard to discover an individual to which the epithet sane or normal could be attributed. Then we are bound to call the past generations lunatic because their ideas about the problems of the natural sciences and concomitantly their techniques differed from ours. Coming generations will call us lunatics for the same reason. Man is liable to error. If to err were the characteristic feature of mental disability, then everybody should be called mentally disabled.
Ούτε μπορεί το γεγονός ότι ένας άνθρωπος διαφωνεί με τις απόψεις που συμμερίζεται η πλειονότητα των συγχρόνων του να επαρκεί για τον χαρακτηρισμό του ως παράφρονος. Ήταν άραγε παράφρονες ο Copernicus, ο Galileo και ο Lavoisier; Η συνήθης πορεία της ιστορίας είναι να συλλαμβάνει ένας άνθρωπος νέες ιδέες, αντίθετες προς εκείνες των άλλων ανθρώπων. Ορισμένες από αυτές τις ιδέες ενσωματώνονται αργότερα στο σύστημα γνώσης που η κοινή γνώμη αποδέχεται ως αληθές. Επιτρέπεται άραγε ο χαρακτηρισμός «εχέφρων» να αποδίδεται μόνο στους άξεστους που δεν είχαν ποτέ δικές τους ιδέες και να στερείται από όλους τους καινοτόμους;
Neither can the fact that a man is at variance with the opinions held by the majority of his contemporaries qualify him as a lunatic. Were Copernicus, Galileo and Lavoisier insane? It is the regular course of history that a man conceives new ideas, contrary to those of other people. Some of these ideas are later embodied in the system of knowledge accepted by public opinion as true. Is it permissible to apply the epithet “sane” only to boors who never had ideas of their own and to deny it to all innovators?
Η πρακτική ορισμένων σύγχρονων ψυχιάτρων είναι πραγματικά εξοργιστική. Αγνοούν πλήρως τις θεωρίες της πραξεολογίας και της οικονομικής επιστήμης. Η εξοικείωσή τους με τις σύγχρονες ιδεολογίες είναι επιφανειακή και άκριτη. Παρ’ όλα αυτά, χαρακτηρίζουν αβασάνιστα τους υποστηρικτές ορισμένων ιδεολογιών ως παρανοϊκούς.
The procedure of some contemporary psychiatrists is really outrageous. They are utterly ignorant of the theories of praxeology and economics. Their familiarity with present-day ideologies is superficial and uncritical. Yet they blithely call the supporters of some ideologies paranoid persons.
Υπάρχουν άνθρωποι που συνήθως στιγματίζονται ως νομισματικοί μανιακοί. Ο νομισματικός μανιακός προτείνει μια μέθοδο που θα καταστήσει τους πάντες εύπορους μέσω νομισματικών μέτρων. Τα σχέδιά του είναι απατηλά. Αποτελούν, ωστόσο, συνεπή εφαρμογή μιας νομισματικής ιδεολογίας που εγκρίνεται πλήρως από τη σύγχρονη κοινή γνώμη και υιοθετείται από τις πολιτικές σχεδόν όλων των κυβερνήσεων, των πολιτικών κομμάτων και του Τύπου.
There are men who are commonly stigmatized as monetary cranks. The monetary crank suggests a method for making everybody prosperous by monetary measures. His plans are illusory. However, they are the consistent application of a monetary ideology entirely approved by contemporary public opinion and espoused by the policies of almost all governments. The objections raised against these ideological errors by the economists are not taken into account by the governments, political parties, and the press.
Όσοι δεν είναι εξοικειωμένοι με την οικονομική θεωρία πιστεύουν γενικά ότι η πιστωτική επέκταση και η αύξηση της ποσότητας του χρήματος σε κυκλοφορία αποτελούν αποτελεσματικά μέσα για τη μόνιμη μείωση του επιτοκίου κάτω από το ύψος στο οποίο θα διαμορφωνόταν σε μια μη χειραγωγούμενη αγορά κεφαλαίου και δανείων. Αυτή η θεωρία είναι εντελώς απατηλή.2 Καθοδηγεί, όμως, τη νομισματική και πιστωτική πολιτική σχεδόν κάθε σύγχρονης κυβέρνησης. Με βάση αυτή τη φαύλη ιδεολογία, δεν μπορεί να προβληθεί καμία βάσιμη αντίρρηση στα σχέδια που πρότειναν ο Pierre-Joseph Proudhon, ο Ernest Solvay, ο Clifford Hugh Douglas και πλήθος άλλων επίδοξων μεταρρυθμιστών. Αυτοί είναι απλώς συνεπέστεροι από τους άλλους ανθρώπους. Επιθυμούν να μειώσουν το επιτόκιο στο μηδέν και, ως εκ τούτου, να καταργήσουν πλήρως τη σπανιότητα του «κεφαλαίου». Όποιος επιθυμεί να τους αντικρούσει πρέπει να προσβάλει τις θεωρίες στις οποίες θεμελιώνονται οι νομισματικές και πιστωτικές πολιτικές των μεγάλων εθνών.
It is generally believed by those unfamiliar with economic theory that credit expansion and an increase in the quantity of money in circulation are efficacious means for lowering the rate of interest permanently below the height it would attain on a nonmanipulated capital and loan market. This theory is utterly illusory.[2] But it guides the monetary and credit policy of almost every contemporary government. Now, on the basis of this vicious ideology, no valid objection can be raised against the plans advanced by Pierre Joseph Proudhon, Ernest Solvay, Clifford Hugh Douglas and a host of other would-be reformers. They are only more consistent than other people are. They want to reduce the rate of interest to zero and thus to abolish altogether the scarcity of “capital.” He who wants to refute them must attack the theories underlying the monetary and credit policies of the great nations.
Ο ψυχίατρος ενδέχεται να αντιτείνει ότι αυτό ακριβώς που χαρακτηρίζει έναν άνθρωπο ως παράφρονα είναι το γεγονός ότι στερείται μετριοπάθειας και φθάνει στα άκρα. Ενώ ο φυσιολογικός άνθρωπος είναι αρκετά συνετός ώστε να αυτοπεριορίζεται, ο παρανοϊκός υπερβαίνει κάθε όριο. Αυτή είναι μια εντελώς ανεπαρκής απάντηση. Όλα τα επιχειρήματα που προβάλλονται υπέρ της θέσης ότι το επιτόκιο μπορεί να μειωθεί μέσω πιστωτικής επέκτασης από 5 ή 4 τοις εκατό σε 3 ή 2 τοις εκατό είναι εξίσου έγκυρα για τη μείωσή του στο μηδέν. Οι «νομισματικοί μανιακοί» έχουν ασφαλώς δίκιο από τη σκοπιά των νομισματικών πλανών τις οποίες εγκρίνει η κοινή γνώμη.
The psychiatrist may object that what characterizes a man as a lunatic is precisely the fact that he lacks moderation and goes to extremes. While normal man is judicious enough to restrain himself, the paranoid person goes beyond all bounds. This is quite an unsatisfactory rejoinder. All the arguments advanced in favor of the thesis that the rate of interest can be reduced by credit expansion from 5 or 4 per cent to 3 or 2 per cent are equally valid for a reduction to zero. The “monetary cranks” are certainly right from the point of view of the monetary fallacies approved by popular opinion.
Υπάρχουν ψυχίατροι που αποκαλούν παράφρονες τους Γερμανούς οι οποίοι υιοθέτησαν τις αρχές του ναζισμού και επιθυμούν να τους θεραπεύσουν μέσω θεραπευτικών διαδικασιών. Εδώ βρισκόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με το ίδιο πρόβλημα. Οι διδασκαλίες του ναζισμού είναι φαύλες, αλλά δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τις ιδεολογίες του σοσιαλισμού και του εθνικισμού, όπως αυτές εγκρίνονται από την κοινή γνώμη άλλων λαών. Εκείνο που χαρακτήριζε τους ναζί ήταν μόνο η συνεπής εφαρμογή αυτών των ιδεολογιών στις ιδιαίτερες συνθήκες της Γερμανίας. Όπως όλα τα άλλα σύγχρονα έθνη, οι ναζί επιθυμούσαν κρατικό έλεγχο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και οικονομική αυτάρκεια, δηλαδή αυταρχία, για το δικό τους έθνος. Το διακριτικό γνώρισμα της πολιτικής τους ήταν ότι αρνούνταν να αποδεχθούν τα μειονεκτήματα που θα τους επέβαλλε η υιοθέτηση του ίδιου συστήματος από άλλα έθνη. Δεν ήταν διατεθειμένοι να παραμείνουν για πάντα «φυλακισμένοι», όπως έλεγαν, σε μια συγκριτικά υπερπληθυσμένη περιοχή, στην οποία οι φυσικές συνθήκες καθιστούσαν την παραγωγικότητα της ανθρώπινης προσπάθειας χαμηλότερη από ό,τι σε άλλες χώρες. Πίστευαν ότι το μεγάλο πληθυσμιακό μέγεθος του έθνους τους, η στρατηγικά ευνοϊκή γεωγραφική θέση της χώρας τους και η έμφυτη ρώμη και ανδρεία των ενόπλων δυνάμεών τους τούς παρείχαν μια καλή ευκαιρία να θεραπεύσουν, μέσω επιθετικής ενέργειας, τα δεινά για τα οποία παραπονούνταν.
There are psychiatrists who call the Germans who espoused the principles of Nazism lunatics and want to cure them by therapeutic procedures. Here again we are faced with the same problem. The doctrines of Nazism are vicious, but they do not essentially disagree with the ideologies of socialism and nationalism as approved by other peoples’ public opinion. What characterized the Nazis was only the consistent application of these ideologies to the special conditions of Germany. Like all other contemporary nations the Nazis desired government control of business and economic self-sufficiency, i.e., autarky, for their own nation. The distinctive mark of their policy was that they refused to acquiesce in the disadvantages which the acceptance of the same system by other nations would impose upon them. They were not prepared to be forever “imprisoned,” as they said, within a comparatively overpopulated area in which physical conditions render the productivity of labor lower than in other countries. They believed that their nation’s great population figures, the strategically propitious geographic situation of their country, and the inborn vigor and gallantry of their armed forces provided them with a good chance to remedy by aggression the evils they deplored.
Όποιος, λοιπόν, αποδέχεται ως αληθή την ιδεολογία του εθνικισμού και του σοσιαλισμού και ως γνώμονα της πολιτικής του δικού του έθνους δεν είναι σε θέση να αντικρούσει τα συμπεράσματα που συνήγαγαν από αυτές οι ναζί. Ο μοναδικός τρόπος που απέμενε στα ξένα έθνη, τα οποία είχαν υιοθετήσει αυτές τις δύο αρχές, για να αντικρούσουν τον ναζισμό ήταν να νικήσουν τους ναζί στον πόλεμο. Και όσο η ιδεολογία του σοσιαλισμού και του εθνικισμού κυριαρχεί στην παγκόσμια κοινή γνώμη, οι Γερμανοί ή άλλοι λαοί θα επιχειρούν εκ νέου να επιτύχουν τους σκοπούς τους μέσω επιθετικής ενέργειας και κατάκτησης, αν ποτέ τους παρουσιαστεί η ευκαιρία. Δεν υπάρχει ελπίδα εξάλειψης της επιθετικής νοοτροπίας, αν δεν καταρριφθούν πλήρως οι ιδεολογικές πλάνες από τις οποίες αυτή πηγάζει. Αυτό δεν είναι καθήκον των ψυχιάτρων, αλλά των οικονομολόγων.3
Now, whoever accepts the ideology of nationalism and socialism as true and as the standard of his own nation’s policy, is not in a position to refute the conclusions drawn from them by the Nazis. The only way for a refutation of Nazism left for foreign nations which have espoused these two principles is to defeat the Nazis in war. And as long as the ideology of socialism and nationalism is supreme in the world’s public opinion, the Germans or other peoples will try again to succeed by aggression and conquest, should the opportunity ever be offered to them. There is no hope of eradicating the aggression mentality if one does not explode entirely the ideological fallacies from which it stems. This is not a task for psychiatrists, but for economists.[3]
— (δεν υπάρχει στη μετάφραση)
What is wrong with the Germans is certainly not that they do not comply with the teachings of the Gospels. No nation ever did. With the exception of the small and uninfluential groups of the Friends practically all Christian churches and sects blessed the arms of warriors. The most ruthless among the older German conquerors were the Teutonic Knights who fought in the name of the Cross. The source of present-day German aggressiveness is the very fact that the Germans have discarded liberal philosophy and substituted the ideology of nationalism and socialism for the liberal principles of free trade and peace. If mankind does not return to the ideas today disparaged as “orthodox,” “Manchester philosophy,” and “laissez faire,” the only method to prevent a new aggression is to render the Germans innocuous by depriving them of the means of waging war.
Ο άνθρωπος διαθέτει μόνο ένα εργαλείο για την καταπολέμηση της πλάνης: τον λόγο.
Man has only one tool to fight error: reason.
Η κοινωνία αποτελεί προϊόν της ανθρώπινης δράσης. Η ανθρώπινη δράση κατευθύνεται από ιδεολογίες. Επομένως, η κοινωνία και κάθε συγκεκριμένη τάξη κοινωνικών πραγμάτων αποτελούν αποτέλεσμα ιδεολογιών· οι ιδεολογίες δεν αποτελούν, όπως υποστηρίζει ο μαρξισμός, προϊόν μιας ορισμένης κατάστασης των κοινωνικών πραγμάτων. Ασφαλώς, οι ανθρώπινες σκέψεις και ιδέες δεν αποτελούν επίτευγμα απομονωμένων ατόμων. Και η σκέψη κατορθώνει να προοδεύσει μόνο μέσω της συνεργασίας των στοχαστών. Κανένα άτομο δεν θα μπορούσε να προχωρήσει στον συλλογισμό του, αν ήταν υποχρεωμένο να αρχίσει από την αρχή. Ο άνθρωπος μπορεί να προοδεύσει στη σκέψη μόνο επειδή οι προσπάθειές του υποβοηθούνται από εκείνες των προγενέστερων γενεών, οι οποίες διαμόρφωσαν τα εργαλεία της σκέψης, τις έννοιες και τις ορολογίες, και έθεσαν τα προβλήματα.
Society is a product of human action. Human action is directed by ideologies. Thus society and any concrete order of social affairs are an outcome of ideologies; ideologies are not, as Marxism asserts, a product of a certain state of social affairs. To be sure, human thoughts and ideas are not the achievement of isolated individuals. Thinking too succeeds only through the cooperation of the thinkers. No individual would make headway in his reasoning if he were under the necessity of starting from the beginning. A man can advance in thinking only because his efforts are aided by those of older generations who have formed the tools of thinking, the concepts and terminologies, and have raised the problems.
Κάθε δεδομένη κοινωνική τάξη αποτέλεσε αντικείμενο σκέψης και σχεδιασμού προτού μπορέσει να πραγματοποιηθεί. Αυτή η χρονική και λογική προτεραιότητα του ιδεολογικού παράγοντα δεν συνεπάγεται ότι οι άνθρωποι καταρτίζουν ένα πλήρες σχέδιο κοινωνικού συστήματος, όπως κάνουν οι ουτοπιστές. Εκείνο που συλλαμβάνεται και πρέπει να συλληφθεί εκ των προτέρων δεν είναι ο συντονισμός των ατομικών δράσεων σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα κοινωνικής οργάνωσης, αλλά οι δράσεις των ατόμων έναντι των συνανθρώπων τους και οι δράσεις ήδη συγκροτημένων ομάδων ατόμων έναντι άλλων ομάδων. Προτού ένας άνθρωπος βοηθήσει τον συνάνθρωπό του να κόψει ένα δέντρο, πρέπει να έχει συλληφθεί νοητικά μια τέτοια συνεργασία. Προτού λάβει χώρα μια πράξη αντιπραγματισμού, πρέπει να έχει συλληφθεί η ιδέα της αμοιβαίας ανταλλαγής αγαθών και υπηρεσιών. Δεν είναι αναγκαίο τα εμπλεκόμενα άτομα να συνειδητοποιήσουν ότι αυτή η αμοιβαιότητα καταλήγει στην εγκαθίδρυση κοινωνικών δεσμών και στην ανάδυση ενός κοινωνικού συστήματος. Το άτομο δεν σχεδιάζει ούτε εκτελεί δράσεις με σκοπό την οικοδόμηση της κοινωνίας. Η συμπεριφορά του και η αντίστοιχη συμπεριφορά των άλλων δημιουργούν κοινωνικά μορφώματα.
Any given social order was thought out and designed before it could be realized. This temporal and logical precedence of the ideological factor does not imply the proposition that people draft a complete plan of a social system as the utopians do. What is and must be thought out in advance is not the concerting of individual’s actions into an integrated system of social organization, but the actions of individuals with regard to their fellow men and of already formed groups of individuals with regard to other groups. Before a man aids his fellow in cutting a tree, such cooperation must be thought out. Before an act of barter takes place, the idea of mutual exchange of goods and services must be conceived. It is not necessary that the individuals concerned become aware of the fact that such mutuality results in the establishment of social bonds and in the emergence of a social system. The individual does not plan and execute actions intended to construct society. His conduct and the corresponding conduct of others generate social bodies.
Κάθε υφιστάμενη κατάσταση των κοινωνικών πραγμάτων αποτελεί προϊόν ιδεολογιών που είχαν συλληφθεί προηγουμένως. Εντός της κοινωνίας μπορούν να αναδυθούν νέες ιδεολογίες, να αντικαταστήσουν παλαιότερες ιδεολογίες και, ως εκ τούτου, να μετασχηματίσουν το κοινωνικό σύστημα. Ωστόσο, η κοινωνία είναι πάντοτε δημιούργημα ιδεολογιών που προηγούνται χρονικά και λογικά. Η δράση κατευθύνεται πάντοτε από ιδέες· πραγματοποιεί όσα έχει σχεδιάσει η προηγηθείσα σκέψη.
Any existing state of social affairs is the product of ideologies previously thought out. Within society new ideologies may emerge and may supersede older ideologies and thus transform the social system. However, society is always the creation of ideologies temporally and logically anterior. Action is always directed by ideas; it realizes what previous thinking has designed.
Αν υποστασιοποιήσουμε ή ανθρωπομορφοποιήσουμε την έννοια της ιδεολογίας, μπορούμε να πούμε ότι οι ιδεολογίες ασκούν ισχύ επί των ανθρώπων. Ισχύς είναι η ικανότητα ή η δύναμη κατεύθυνσης των δράσεων. Κατά κανόνα, λέγεται μόνο για έναν άνθρωπο ή για ομάδες ανθρώπων ότι διαθέτουν ισχύ. Τότε ο ορισμός της ισχύος είναι ο ακόλουθος: ισχύς είναι η δύναμη κατεύθυνσης των δράσεων άλλων ανθρώπων. Όποιος διαθέτει ισχύ οφείλει την ισχύ του σε μια ιδεολογία. Μόνο οι ιδεολογίες μπορούν να προσδώσουν σε έναν άνθρωπο τη δύναμη να επηρεάζει τις επιλογές και τη συμπεριφορά άλλων ανθρώπων. Κάποιος μπορεί να γίνει ηγέτης μόνο αν υποστηρίζεται από μια ιδεολογία η οποία καθιστά τους άλλους ανθρώπους ευπειθείς και συγκαταβατικούς. Επομένως, η ισχύς δεν αποτελεί φυσικό και απτό πράγμα, αλλά ηθικό και πνευματικό φαινόμενο. Η ισχύς ενός βασιλιά στηρίζεται στην αναγνώριση της μοναρχικής ιδεολογίας από τους υπηκόους του.
If we hypostatize or anthropomorphize the notion of ideology, we may say that ideologies have might over men. Might is the faculty or power of directing actions. As a rule one says only of a man or of groups of men that they are mighty. Then the definition of might is: might is the power to direct other people’s actions. He who is mighty, owes his might to an ideology. Only ideologies can convey to a man the power to influence other people’s choices and conduct. One can become a leader only if one is supported by an ideology which makes other people tractable and accommodating. Might is thus not a physical and tangible thing, but a moral and spiritual phenomenon. A king’s might rests upon the recognition of the monarchical ideology on the part of his subjects.
Όποιος χρησιμοποιεί την ισχύ του για να διευθύνει το κράτος, δηλαδή τον κοινωνικό μηχανισμό καταναγκασμού και εξαναγκασμού, κυβερνά. Η διακυβέρνηση είναι η άσκηση ισχύος στο πλαίσιο του πολιτικού σώματος. Η διακυβέρνηση βασίζεται πάντοτε στην ισχύ, δηλαδή στη δύναμη κατεύθυνσης των δράσεων άλλων ανθρώπων.
He who uses his might to ran the state, i.e., the social apparatus of coercion and compulsion, rules. Rule is the exercise of might in the political body. Rule is always based upon might, i.e., the power to direct other people’s actions.
Ασφαλώς, είναι δυνατόν να εγκαθιδρυθεί μια κυβέρνηση μέσω της βίαιης καταπίεσης απρόθυμων ανθρώπων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του κράτους και της κυβέρνησης είναι ότι εφαρμόζουν βίαιο καταναγκασμό ή την απειλή του εναντίον όσων δεν είναι διατεθειμένοι να υποταχθούν εκουσίως. Μια τέτοια βίαιη καταπίεση, όμως, δεν θεμελιώνεται λιγότερο σε ιδεολογική ισχύ. Όποιος επιθυμεί να χρησιμοποιήσει βία χρειάζεται την εκούσια συνεργασία ορισμένων ανθρώπων. Ένα άτομο που στηρίζεται αποκλειστικά στον εαυτό του δεν μπορεί ποτέ να κυβερνήσει μόνο μέσω σωματικής βίας.4 Χρειάζεται την ιδεολογική υποστήριξη μιας ομάδας, προκειμένου να καθυποτάξει άλλες ομάδες. Ο τύραννος πρέπει να διαθέτει μια ακολουθία οπαδών που υπακούουν εκουσίως στις διαταγές του. Η αυθόρμητη υπακοή τους τού παρέχει τον μηχανισμό που χρειάζεται για την κατάκτηση άλλων ανθρώπων. Το αν θα κατορθώσει να καταστήσει διαρκή την κυριαρχία του εξαρτάται από την αριθμητική σχέση μεταξύ των δύο ομάδων: εκείνων που τον υποστηρίζουν εκουσίως και εκείνων τους οποίους εξαναγκάζει να υποταχθούν. Μολονότι ένας τύραννος ενδέχεται να κυβερνήσει προσωρινά μέσω μιας μειονότητας, αν αυτή η μειονότητα είναι ένοπλη και η πλειονότητα άοπλη, μακροπρόθεσμα μια μειονότητα δεν μπορεί να διατηρήσει την πλειονότητα σε υποτέλεια. Οι καταπιεζόμενοι θα εξεγερθούν και θα αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας.
Of course, it is possible to establish a government upon the violent oppression of reluctant people. It is the characteristic mark of state and government that they apply violent coercion or the threat of it against those not prepared to yield voluntarily. Yet such violent oppression is no less founded upon ideological might. He who wants to apply violence needs the voluntary cooperation of some people. An individual entirely dependent on himself can never rule by means of physical violence only.[4] He needs the ideological support of a group in order to subdue other groups. The tyrant must have a retinue of partisans who obey his orders of their own accord. Their spontaneous obedience provides him with the apparatus he needs for the conquest of other people. Whether or not he succeeds in making his sway last depends on the numerical relation of the two groups, those who support him voluntarily and those whom he beats into submission. Though a tyrant may temporarily rule through a minority if this minority is armed and the majority is not, in the long run a minority cannot keep the majority in subservience. The oppressed will rise in rebellion and cast off the yoke of tyranny.
Ένα διαρκές σύστημα διακυβέρνησης πρέπει να στηρίζεται σε μια ιδεολογία αναγνωρισμένη από την πλειονότητα. Ο «πραγματικός» παράγοντας, οι «πραγματικές δυνάμεις» που αποτελούν το θεμέλιο της κυβέρνησης και παρέχουν στους κυβερνώντες τη δύναμη να χρησιμοποιούν βία εναντίον απείθαρχων μειονοτικών ομάδων, είναι ουσιωδώς ιδεολογικής, ηθικής και πνευματικής φύσης. Κυβερνώντες οι οποίοι δεν αναγνώρισαν αυτή την πρώτη αρχή της διακυβέρνησης και, βασιζόμενοι στην υποτιθέμενη ακατανίκητη δύναμη των ενόπλων στρατευμάτων τους, περιφρόνησαν το πνεύμα και τις ιδέες, ανατράπηκαν τελικά από την επίθεση των αντιπάλων τους. Η ερμηνεία της ισχύος ως «πραγματικού» παράγοντα ανεξάρτητου από τις ιδεολογίες, η οποία είναι αρκετά συνηθισμένη σε πολλά πολιτικά και ιστορικά βιβλία, είναι εσφαλμένη. Ο όρος Realpolitik έχει νόημα μόνο αν χρησιμοποιείται για να δηλώσει μια πολιτική που λαμβάνει υπόψη τις γενικά αποδεκτές ιδεολογίες, σε αντιδιαστολή προς μια πολιτική που βασίζεται σε ιδεολογίες οι οποίες δεν είναι επαρκώς αναγνωρισμένες και, ως εκ τούτου, είναι ακατάλληλες να στηρίξουν ένα διαρκές σύστημα διακυβέρνησης.
A durable system of government must rest upon an ideology acknowledged by the majority. The “real” factor, the “real forces” that are the foundation of government and convey to the rulers the power to use violence against renitent minority groups are essentially ideological, moral, and spiritual. Rulers who failed to recognize this first principle of government and, relying upon the alleged irresistibility of their armed troops, disdained the spirit and ideas, have finally been overthrown by the assault of their adversaries. The interpretation of might as a “real” factor not dependent upon ideologies, quite common to many political and historical books, is erroneous. The term Realpolitik makes sense only if used to signify a policy taking account of generally accepted ideologies as contrasted with a policy based upon ideologies not sufficiently acknowledged and therefore unfit to support a durable system of government.
Όποιος ερμηνεύει την ισχύ ως φυσική ή «πραγματική» δύναμη επιβολής και θεωρεί τη βίαιη δράση ως το ίδιο το θεμέλιο της διακυβέρνησης βλέπει τις συνθήκες από τη στενή σκοπιά των κατώτερων αξιωματικών που είναι επιφορτισμένοι με τη διοίκηση τμημάτων ενός στρατού ή μιας αστυνομικής δύναμης. Σε αυτούς τους υφισταμένους ανατίθεται ένα συγκεκριμένο καθήκον εντός του πλαισίου της κυρίαρχης ιδεολογίας. Οι ανώτεροί τους θέτουν υπό τη διοίκησή τους στρατεύματα τα οποία δεν είναι μόνο εξοπλισμένα, οπλισμένα και οργανωμένα για μάχη, αλλά είναι επίσης εμποτισμένα με το πνεύμα που τα κάνει να υπακούουν στις εκδιδόμενες διαταγές. Οι διοικητές τέτοιων τμημάτων θεωρούν αυτόν τον ηθικό παράγοντα αυτονόητο, επειδή εμφορούνται και οι ίδιοι από το ίδιο πνεύμα και δεν μπορούν καν να διανοηθούν μια διαφορετική ιδεολογία. Η δύναμη μιας ιδεολογίας συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι οι άνθρωποι υποτάσσονται σε αυτή χωρίς δισταγμούς και ενδοιασμούς.
He who interprets might as physical or “real” power to carry on and considers violent action as the very foundation of government, sees conditions from the narrow point of view of subordinate officers in charge of sections of an army or police force. To these subordinates a definite task within the framework of the ruling ideology is assigned. Their chiefs commit to their care troops which are not only equipped, armed, and organized for combat, but no less imbued with the spirit which makes them obey the orders issued. The commanders of such subdivisions consider this moral factor a matter of course because they themselves are animated by the same spirit and cannot even imagine a different ideology. The power of an ideology consists precisely in the fact that people submit to it without any wavering and scruples.
Τα πράγματα, ωστόσο, είναι διαφορετικά για τον επικεφαλής της κυβέρνησης. Αυτός πρέπει να αποβλέπει στη διατήρηση του ηθικού των ενόπλων δυνάμεων και της αφοσίωσης του υπόλοιπου πληθυσμού. Διότι αυτοί οι ηθικοί παράγοντες είναι τα μοναδικά «πραγματικά» στοιχεία στα οποία στηρίζεται η συνέχιση της κυριαρχίας του. Η ισχύς του φθίνει, αν η ιδεολογία που τη στηρίζει αποδυναμώνεται.
However, things are different for the head of the government. He must aim at preservation of the morale of the armed forces and of the loyalty of the rest of the population. For these moral factors are the only “real” elements upon which continuance of his mastery rests. His power dwindles if the ideology that supports it disappears.
Και οι μειονότητες μπορούν ενίοτε να κατακτήσουν την εξουσία μέσω ανώτερης στρατιωτικής ικανότητας και να εγκαθιδρύσουν έτσι μειονοτική κυριαρχία. Μια τέτοια τάξη πραγμάτων, όμως, δεν μπορεί να διαρκέσει. Αν οι νικητές κατακτητές δεν κατορθώσουν αργότερα να μετατρέψουν το σύστημα κυριαρχίας μέσω βίας σε σύστημα κυριαρχίας μέσω της ιδεολογικής συναίνεσης των κυβερνωμένων, θα υποκύψουν σε νέες συγκρούσεις. Όλες οι νικηφόρες μειονότητες που εγκαθίδρυσαν ένα διαρκές σύστημα διακυβέρνησης κατέστησαν την κυριαρχία τους μόνιμη μέσω μιας εκ των υστέρων ιδεολογικής υπεροχής. Νομιμοποίησαν τη δική τους υπεροχή είτε υποτασσόμενες στις ιδεολογίες των ηττημένων είτε μετασχηματίζοντάς τες. Όπου δεν συνέβη τίποτε από τα δύο, οι καταπιεζόμενοι πολλοί εκτόπισαν τους καταπιεστές λίγους είτε μέσω ανοικτής εξέγερσης είτε μέσω της σιωπηλής αλλά σταθερής λειτουργίας των ιδεολογικών δυνάμεων.5
Minorities too can sometimes conquer by means of superior military skill and can thus establish minority rule. But such an order of things cannot endure. If the victorious conquerors do not succeed in subsequently converting the system of rule by violence into a system of rule by ideological consent on the part of those ruled, they will succumb in new struggles. All victorious minorities who have established a lasting system of government have made their sway durable by means of a belated ideological ascendancy. They have legitimized their own supremacy either by submitting to the ideologies of the defeated or by transforming them. Where neither of these two things took place, the oppressed many dispossessed the oppressing few either by open rebellion or through the silent but steadfast operation of ideological forces.[5]
Πολλές από τις μεγάλες ιστορικές κατακτήσεις μπόρεσαν να διαρκέσουν επειδή οι εισβολείς συνήψαν συμμαχία με εκείνες τις τάξεις του ηττημένου έθνους οι οποίες υποστηρίζονταν από την κυρίαρχη ιδεολογία και θεωρούνταν, ως εκ τούτου, νόμιμοι κυβερνήτες. Αυτό ήταν το σύστημα που υιοθέτησαν οι Τάταροι στη Ρωσία, οι Τούρκοι στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες και, σε γενικές γραμμές, στην Ουγγαρία και την Τρανσυλβανία, καθώς και οι Βρετανοί και οι Ολλανδοί στις Ινδίες. Ένας συγκριτικά ασήμαντος αριθμός Βρετανών μπορούσε να κυβερνά πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια Ινδών, επειδή οι Ινδοί πρίγκιπες και οι αριστοκράτες γαιοκτήμονες αντιμετώπιζαν τη βρετανική κυριαρχία ως μέσο για τη διατήρηση των προνομίων τους και της παρείχαν την υποστήριξη την οποία η γενικά αναγνωρισμένη ιδεολογία της Ινδίας προσέδιδε στη δική τους υπεροχή. Η ινδική αυτοκρατορία της Αγγλίας παρέμενε σταθερή όσο η κοινή γνώμη ενέκρινε την παραδοσιακή κοινωνική τάξη. Η Pax Britannica διασφάλιζε τα προνόμια των πριγκίπων και των γαιοκτημόνων και προστάτευε τις μάζες από τις οδύνες των πολέμων μεταξύ των ηγεμονιών και των πολέμων διαδοχής στο εσωτερικό τους. Στην εποχή μας, η διείσδυση ανατρεπτικών ιδεών από το εξωτερικό τερμάτισε τη βρετανική κυριαρχία και απειλεί τη διατήρηση της πανάρχαιας κοινωνικής τάξης της χώρας.
Many of the great historical conquests were able to endure because the invaders entered into alliance with those classes of the defeated nation which were supported by the ruling ideology and were thus considered legitimate rulers. This was the system adopted by the Tartars in Russia, by the Turks in the Danube principalities and by and large in Hungary and Transylvania, and by the British and the Dutch in the Indies. A comparatively insignificant number of Britons could rule many hundred millions of Indians because the Indian princes and aristocratic landowners looked upon British rule as a means for the preservation of their privileges and supplied it with the support which the generally acknowledged ideology of India gave to their own supremacy. England’s Indian empire was firm as long as public opinion approved of the traditional social order. The Pax Britannica safeguarded the princes’ and the landlords’ privileges and protected the masses against the agonies of wars between the principalities and of succession wars within them. In our day the infiltration of subversive ideas from abroad has undermined British rule and at the same time threatens the preservation of the country’s age-old social order.
Οι νικηφόρες μειονότητες οφείλουν ενίοτε την επιτυχία τους στην τεχνολογική τους ανωτερότητα. Αυτό δεν μεταβάλλει την ουσία του ζητήματος. Μακροπρόθεσμα, είναι αδύνατον να στερηθούν τα καλύτερα όπλα από τα μέλη της πλειονότητας. Δεν ήταν ο εξοπλισμός των ενόπλων δυνάμεών τους, αλλά οι ιδεολογικοί παράγοντες εκείνοι που διασφάλιζαν τη θέση των Βρετανών στην Ινδία.6
Victorious minorities sometimes owe their success to their technological superiority. This does not alter the case. In the long run it is impossible to withhold the better arms from the members of the majority. Not the equipment of their armed forces, but ideological factors safeguarded the British in India.[6]
Η κοινή γνώμη μιας χώρας μπορεί να είναι ιδεολογικά διαιρεμένη κατά τέτοιο τρόπο, ώστε καμία ομάδα να μην είναι αρκετά ισχυρή για να εγκαθιδρύσει μια διαρκή κυβέρνηση. Τότε αναδύεται η αναρχία. Οι επαναστάσεις και οι εμφύλιες συγκρούσεις καθίστανται μόνιμες.
A country’s public opinion may be ideologically divided in such a way that no group is strong enough to establish a durable government. Then anarchy emerges. Revolutions and civil strife become permanent.
Ο παραδοσιοκρατισμός είναι μια ιδεολογία η οποία θεωρεί την αφοσίωση σε αξιολογήσεις, έθιμα και τρόπους ενέργειας που παραδόθηκαν ή υποτίθεται ότι παραδόθηκαν από τους προγόνους τόσο ορθή όσο και σκόπιμη. Δεν αποτελεί ουσιώδες γνώρισμα του παραδοσιοκρατισμού το να ήταν αυτοί οι προπάτορες πρόγονοι με τη βιολογική έννοια του όρου ή να μπορούν ευλόγως να θεωρηθούν ως τέτοιοι· ενίοτε ήταν απλώς οι προηγούμενοι κάτοικοι της συγκεκριμένης χώρας ή υποστηρικτές της ίδιας θρησκευτικής πίστης ή απλώς προκάτοχοι στην επιτέλεση κάποιου ειδικού καθήκοντος. Το ποιος πρέπει να θεωρείται πρόγονος και ποιο είναι το περιεχόμενο του παραδοθέντος σώματος της παράδοσης καθορίζονται από τις συγκεκριμένες διδασκαλίες κάθε εκδοχής του παραδοσιοκρατισμού. Η ιδεολογία προβάλλει ορισμένους προγόνους και παραδίδει άλλους στη λήθη· ενίοτε αποκαλεί προγόνους ανθρώπους που δεν είχαν καμία σχέση με τους υποτιθέμενους απογόνους τους. Συχνά κατασκευάζει μια «παραδοσιακή» διδασκαλία η οποία είναι πρόσφατης προέλευσης και αντιβαίνει στις ιδεολογίες που πράγματι συμμερίζονταν οι πρόγονοι.
Traditionalism is an ideology which considers loyalty to valuations, customs, and methods of procedure handed down or allegedly handed down from ancestors both right and expedient. It is not an essential mark of traditionalism that these forefathers were the ancestors in the biological meaning of the term or can be fairly considered such; they were sometimes only the previous inhabitants of the country concerned or supporters of the same religious creed or only precursors in the exercise of some special task. Who is to be considered an ancestor and what is the content of the body of tradition handed down are determined by the concrete teachings of each variety of traditionalism. The ideology brings into prominence some of the ancestors and relegates others to oblivion; it sometimes calls ancestors people who had nothing to do with the alleged posterity. It often constructs a “traditional” doctrine which is of recent origin and is at variance with the ideologies really held by the ancestors.
Ο παραδοσιοκρατισμός επιχειρεί να δικαιολογήσει τις αρχές του επικαλούμενος την επιτυχία που αυτές εξασφάλισαν κατά το παρελθόν. Το αν αυτός ο ισχυρισμός συμφωνεί με τα πραγματικά γεγονότα αποτελεί διαφορετικό ζήτημα. Η έρευνα μπόρεσε ενίοτε να αποκαλύψει σφάλματα στις ιστορικές αποφάνσεις μιας παραδοσιοκρατικής πεποίθησης. Ωστόσο, αυτό δεν κατέρριπτε πάντοτε την παραδοσιοκρατική διδασκαλία. Διότι ο πυρήνας του παραδοσιοκρατισμού δεν είναι τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα, αλλά μια άποψη σχετικά με αυτά, όσο εσφαλμένη και αν είναι, και η βούληση να γίνουν πιστευτά πράγματα στα οποία αποδίδεται το κύρος της αρχαίας προέλευσης.
Traditionalism tries to justify its tenets by citing the success they secured in the past. Whether this assertion conforms with the facts, is another question. Research could sometimes unmask errors in the historical statements of a traditional belief. However, this did not always explode the traditional doctrine. For the core of traditionalism is not real historical facts, but an opinion about them, however mistaken, and a will to believe things to which the authority of ancient origin is attributed.
4. Βελτιωτισμός και η ιδέα της προόδου
↗ στη σελίδα του βιβλίου4. Meliorism and the Idea of Progress
Οι έννοιες της προόδου και της οπισθοδρόμησης έχουν νόημα μόνο εντός ενός τελεολογικού συστήματος σκέψης. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, είναι εύλογο να αποκαλείται πρόοδος η προσέγγιση προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και οπισθοδρόμηση η κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση. Χωρίς αναφορά στη δράση κάποιου δρώντος υποκειμένου και σε έναν συγκεκριμένο σκοπό, αμφότερες οι έννοιες είναι κενές και στερούνται οποιουδήποτε νοήματος.
The notions of progress and retrogression make sense only within a teleological system of thought. In such a framework it is sensible to call approach toward the goal aimed at progress and a movement in the opposite direction retrogression. Without reference to some agent’s action and to a definite goal both these notions are empty and void of any meaning.
Μία από τις αδυναμίες των φιλοσοφιών του δέκατου ένατου αιώνα ήταν ότι παρερμήνευσαν τη σημασία της κοσμικής μεταβολής και εισήγαγαν λαθραία στη θεωρία του βιολογικού μετασχηματισμού την ιδέα της προόδου. Ανατρέχοντας από οποιαδήποτε δεδομένη κατάσταση πραγμάτων στις καταστάσεις του παρελθόντος, μπορεί κανείς ευλόγως να χρησιμοποιήσει τους όρους ανάπτυξη και εξέλιξη με ουδέτερη έννοια. Τότε η εξέλιξη σημαίνει τη διαδικασία που οδήγησε από τις παρελθούσες συνθήκες στις παρούσες. Πρέπει, όμως, να αποφεύγεται το μοιραίο σφάλμα της σύγχυσης της μεταβολής με τη βελτίωση και της εξέλιξης με την εξέλιξη προς ανώτερες μορφές ζωής. Ούτε επιτρέπεται να αντικατασταθεί ο ανθρωποκεντρισμός της θρησκείας και των παλαιότερων μεταφυσικών διδασκαλιών από έναν ψευδοεπιστημονικό ανθρωποκεντρισμό.
It was one of the shortcomings of nineteenth-century philosophies to have misinterpreted the meaning of cosmic change and to have smuggled into the theory of biological transformation the idea of progress. Looking backward from any given state of things to the states of the past one can fairly use the terms development and evolution in a neutral sense. Then evolution signifies the process which led from past conditions to the present. But one must guard against the fatal error of confusing change with improvement and evolution with evolution toward higher forms of life. Neither is it permissible to substitute a pseudo-scientific anthropocentrism for the anthropocentrism of religion and the older metaphysical doctrines.
Ωστόσο, η πραξεολογία δεν χρειάζεται να προβεί σε κριτική αυτής της φιλοσοφίας. Καθήκον της είναι να καταρρίψει τις πλάνες που εμπεριέχονται στις σύγχρονες ιδεολογίες.
However, there is no need for praxeology to enter into a critique of this philosophy. Its task is to explode the errors implied in current ideologies.
Η κοινωνική φιλοσοφία του δέκατου όγδοου αιώνα ήταν πεπεισμένη ότι η ανθρωπότητα είχε πλέον εισέλθει οριστικά στην εποχή του λόγου. Ενώ κατά το παρελθόν κυριαρχούσαν θεολογικές και μεταφυσικές πλάνες, στο εξής θα κυριαρχούσε ο λόγος. Οι άνθρωποι θα απελευθερώνονταν ολοένα περισσότερο από τα δεσμά της παράδοσης και της δεισιδαιμονίας και θα αφιέρωναν όλες τις προσπάθειές τους στη συνεχή βελτίωση των κοινωνικών θεσμών. Κάθε νέα γενιά θα συνεισέφερε το μερίδιό της σε αυτό το ένδοξο έργο. Με την πάροδο του χρόνου, η κοινωνία θα γινόταν ολοένα περισσότερο κοινωνία ελεύθερων ανθρώπων, αποβλέποντας στη μεγαλύτερη ευτυχία του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού. Προσωρινές οπισθοδρομήσεις δεν είναι, βεβαίως, αδύνατες. Τελικά, όμως, η αγαθή υπόθεση θα θριάμβευε, επειδή ήταν η υπόθεση του λόγου. Οι άνθρωποι θεωρούσαν τους εαυτούς τους ευτυχείς, επειδή ήταν πολίτες μιας εποχής του Διαφωτισμού, η οποία, μέσω της ανακάλυψης των νόμων της έλλογης συμπεριφοράς, άνοιγε τον δρόμο προς τη σταθερή βελτίωση των ανθρώπινων πραγμάτων. Το μόνο για το οποίο θρηνούσαν ήταν ότι οι ίδιοι ήταν υπερβολικά ηλικιωμένοι για να παραστούν μάρτυρες όλων των ευεργετικών αποτελεσμάτων της νέας φιλοσοφίας. «Θα επιθυμούσα», είπε ο Bentham στον Philarète Chasles, «να μου παραχωρηθεί το προνόμιο να ζήσω τα χρόνια που μου απομένουν στο τέλος καθενός από τους αιώνες που θα ακολουθήσουν τον θάνατό μου· έτσι θα μπορούσα να παραστώ μάρτυρας των αποτελεσμάτων των συγγραμμάτων μου».7
Eighteenth-century social philosophy was convinced that mankind has now finally entered the age of reason. While in the past theological and metaphysical errors were dominant, henceforth reason will be supreme. People will free themselves more and more from the chains of tradition and superstition and will dedicate all their efforts to the continuous improvement of social institutions. Every new generation will contribute its part to this glorious task. With the progress of time society will more and more become the society of free men, aiming at the greatest happiness of the greatest number. Temporary setbacks are, of course, not impossible. But finally the good cause will triumph because it is the cause of reason. People called themselves happy in that they were citizens of an age of enlightenment which through the discovery of the laws of rational conduct paved the way toward a steady amelioration of human affairs. What they lamented was only the fact that they themselves were too old to witness all the beneficial effects of the new philosophy. “I would wish,” said Bentham to Philarète Chasles, “to be granted the privilege to live the years which I have still to live, at the end of each of the centuries following my death; thus I could witness the effects of my writings.”[7]
Όλες αυτές οι ελπίδες θεμελιώνονταν στη σταθερή πεποίθηση, χαρακτηριστική της εποχής, ότι οι μάζες ήταν τόσο ηθικά αγαθές όσο και έλλογες. Τα ανώτερα στρώματα, οι προνομιούχοι αριστοκράτες που ζούσαν μέσα στην αφθονία, θεωρούνταν διεφθαρμένα. Οι απλοί άνθρωποι, ιδίως οι αγρότες και οι εργάτες, εξυμνούνταν με ρομαντική διάθεση ως ευγενείς και αλάθητοι στις κρίσεις τους. Έτσι, οι φιλόσοφοι ήταν πεπεισμένοι ότι η δημοκρατία, η διακυβέρνηση από τον λαό, θα επέφερε την κοινωνική τελειότητα.
All these hopes were founded on the firm conviction, proper to the age, that the masses are both morally good and reasonable. The upper strata, the privileged aristocrats living on the fat of the land, were thought depraved. The common people, especially the peasants and the workers, were glorified in a romantic mood as noble and unerring in their judgment. Thus the philosophers were confident that democracy, government by the people, would bring about social perfection.
Αυτή η προκατάληψη αποτέλεσε το μοιραίο σφάλμα των ανθρωπιστών, των φιλοσόφων και των φιλελευθέρων. Οι άνθρωποι δεν είναι αλάθητοι· σφάλλουν πολύ συχνά. Δεν είναι αλήθεια ότι οι μάζες έχουν πάντοτε δίκιο και γνωρίζουν τα μέσα για την επίτευξη των επιδιωκόμενων σκοπών. Η «πίστη στον κοινό άνθρωπο» δεν είναι περισσότερο βάσιμη από όσο ήταν η πίστη στα υπερφυσικά χαρίσματα των βασιλέων, των ιερέων και των ευγενών. Η δημοκρατία εγγυάται ένα σύστημα διακυβέρνησης σύμφωνο με τις επιθυμίες και τα σχέδια της πλειονότητας. Δεν μπορεί, όμως, να αποτρέψει τις πλειονότητες από το να πέσουν θύματα εσφαλμένων ιδεών και να υιοθετήσουν ακατάλληλες πολιτικές, οι οποίες όχι μόνο αποτυγχάνουν να πραγματοποιήσουν τους επιδιωκόμενους σκοπούς, αλλά οδηγούν σε καταστροφή. Και οι πλειονότητες μπορούν να σφάλλουν και να καταστρέψουν τον πολιτισμό μας. Η αγαθή υπόθεση δεν θα θριαμβεύσει απλώς και μόνο λόγω του έλλογου και σκόπιμου χαρακτήρα της. Μόνο αν οι άνθρωποι είναι τέτοιοι ώστε τελικά να υιοθετούν πολιτικές έλλογες και κατάλληλες για την επίτευξη των επιδιωκόμενων έσχατων σκοπών θα βελτιωθεί ο πολιτισμός και θα καταστούν η κοινωνία και το κράτος ικανότερα να ικανοποιούν τους ανθρώπους, αν και όχι να τους καθιστούν ευτυχείς με τη μεταφυσική έννοια. Μόνο το άγνωστο μέλλον μπορεί να αποκαλύψει αν πληρούται ή όχι αυτή η προϋπόθεση.
This prejudice was the fateful error of the humanitarians, the philosophers, and the liberals. Men are not infallible; they err very often. It is not true that the masses are always right and know the means for attaining the ends aimed at. “Belief in the common man” is no better founded than was belief in the supernatural gifts of kings, priests, and noblemen. Democracy guarantees a system of government in accordance with the wishes and plans of the majority. But it cannot prevent majorities from falling victim to erroneous ideas and from adopting inappropriate policies which not only fail to realize the ends aimed at but result in disaster. Majorities too may err and destroy our civilization. The good cause will not triumph merely on account of its reasonableness and expediency. Only if men are such that they will finally espouse policies reasonable and likely to attain the ultimate ends aimed at, will civilization improve and society and state render men more satisfied, although not happy in a metaphysical sense. Whether or not this condition is given, only the unknown future can reveal.
Δεν υπάρχει θέση σε ένα σύστημα πραξεολογίας για τον βελτιωτισμό και την αισιόδοξη μοιρολατρία. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος υπό την έννοια ότι πρέπει καθημερινά να επιλέγει εκ νέου μεταξύ πολιτικών που οδηγούν στην επιτυχία και πολιτικών που οδηγούν στην καταστροφή, την κοινωνική αποσύνθεση και τη βαρβαρότητα.
There is no room within a system of praxeology for meliorism and optimistic fatalism. Man is free in the sense that he must daily choose anew between policies that lead to success and those that lead to disaster, social disintegration, and barbarism.
Ο όρος πρόοδος στερείται νοήματος όταν εφαρμόζεται σε κοσμικά γεγονότα ή σε μια περιεκτική κοσμοθεωρία. Δεν διαθέτουμε καμία πληροφορία σχετικά με τα σχέδια του πρώτου κινούντος. Τα πράγματα, όμως, διαφέρουν όσον αφορά τη χρήση του όρου στο πλαίσιο της ιδεολογικής διδασκαλίας. Η συντριπτική πλειονότητα επιδιώκει μεγαλύτερη και καλύτερη παροχή τροφίμων, ενδυμάτων, κατοικιών και άλλων υλικών ανέσεων. Όταν αποκαλούν πρόοδο και βελτίωση την άνοδο του βιοτικού επιπέδου των μαζών, οι οικονομολόγοι δεν υιοθετούν έναν ευτελή υλισμό. Απλώς διαπιστώνουν το γεγονός ότι οι άνθρωποι παρακινούνται από την επιθυμία να βελτιώσουν τις υλικές συνθήκες της ύπαρξής τους. Κρίνουν τις πολιτικές από τη σκοπιά των σκοπών τους οποίους επιθυμούν να επιτύχουν οι άνθρωποι. Όποιος περιφρονεί τη μείωση της βρεφικής θνησιμότητας και τη σταδιακή εξαφάνιση των λιμών και των επιδημιών ας ρίξει πρώτος τον λίθο κατά του υλισμού των οικονομολόγων.
The term progress is nonsensical when applied to cosmic events or to a comprehensive world view. We have no information about the plans of the prime mover. But it is different with its use in the frame of an ideological doctrine. The immense majority strives after a greater and better supply of food, clothes, homes, and other material amenities. In calling a rise in the masses’ standard of living progress and improvement, economists do not espouse a mean materialism. They simply establish the fact that people are motivated by the urge to improve the material conditions of their existence. They judge policies from the point of view of the aims men want to attain.
He who disdains the fall in infant mortality and the gradual disappearance of famines and plagues may cast the first stone upon the materialism of the economists.
Υπάρχει ένα και μόνο κριτήριο για την αξιολόγηση της ανθρώπινης δράσης: αν είναι ή δεν είναι κατάλληλη για την επίτευξη των σκοπών προς τους οποίους αποβλέπουν οι δρώντες άνθρωποι.
There is but one yardstick for the appraisal of human action: whether or not it is fit to attain the ends aimed at by acting men.
← Κεφάλαιο 8: Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑΠεριεχόμεναΚεφάλαιο 10: Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ →