Ανθρώπινη Δράση: Κεφάλαιο 37: Ο ΙΔΙΑΖΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ · Ludwig von Mises · Human Action: A Treatise on Economics
Πραξεολόγος
← Κεφάλαιο 36: Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΣΜΟΥΠεριεχόμεναΚεφάλαιο 38: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ →
Ελληνικά: η μετάφραση του Πραξεολόγου, αυτούσια από τη σελίδα του κειμένου.
Αγγλικό πρωτότυπο: Ludwig von Mises, Human Action: A Treatise on Economics, ebook του Foundation for Economic Education (FEE), 2016, ISBN 978-1-57246-086-7 — «Published under the Creative Commons Attribution 4.0 International License». Σελίδα της έκδοσης: fee.org/ebooks/human-action-by-ludwig-von-mises. Άδεια: CC BY 4.0.
Σε δείγμα 300 παραγράφων, οι 298 του ebook του FEE ήταν ίδιες λέξη προς λέξη με το κείμενο που ακολουθεί η μετάφραση. Το FEE δεν περιέχει μερικές ενότητες που προστέθηκαν σε μεταγενέστερες εκδόσεις (π.χ. «Η ηθική καταδίκη του κέρδους», «Διαφθορά», παράγραφοι για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο)· αυτές, όπως και οι σημειώσεις του μεταφραστή (ΣτΜ), εμφανίζονται μόνο στα ελληνικά. Οι υποσημειώσεις του αγγλικού κειμένου παραλείπονται· οι ελληνικές παραμένουν σύνδεσμοι προς τη σελίδα του βιβλίου. Οι πρόλογοι της ελληνικής έκδοσης και των εκδόσεων Scholar’s/4ης δεν περιλαμβάνονται εδώ.
Πατήστε μια παράγραφο για να φωτιστεί η αντίστοιχή της στην άλλη γλώσσα.
Στην οθόνη του κινητού τα «Αντικριστά» εμφανίζονται εναλλάξ.
ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κεφάλαιο 37: Ο ΙΔΙΑΖΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
Part Seven The Place of Economics in Society XXXVII. THE NONDESCRIPT CHARACTER OF ECONOMICS
Εκείνο που προσδίδει στην οικονομική επιστήμη την ιδιαίτερη και μοναδική θέση της τόσο στο πεδίο της καθαρής γνώσης όσο και στην πρακτική αξιοποίηση της γνώσης είναι το γεγονός ότι τα επιμέρους θεωρήματά της δεν επιδέχονται επαλήθευση ή διάψευση βάσει της εμπειρίας. Βεβαίως, ένα μέτρο που υπαγορεύεται από ορθό οικονομικό συλλογισμό επιφέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, ενώ ένα μέτρο που υπαγορεύεται από εσφαλμένο οικονομικό συλλογισμό αποτυγχάνει να επιτύχει τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Μια τέτοια εμπειρία, όμως, παραμένει πάντοτε ιστορική εμπειρία, δηλαδή εμπειρία σύνθετων φαινομένων. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, δεν μπορεί ποτέ να αποδείξει ή να διαψεύσει οποιοδήποτε επιμέρους θεώρημα.1 Η εφαρμογή νόθων οικονομικών θεωρημάτων οδηγεί σε ανεπιθύμητες συνέπειες. Οι συνέπειες αυτές, όμως, δεν διαθέτουν ποτέ την αδιαμφισβήτητη αποδεικτική δύναμη που έχουν τα πειραματικά δεδομένα στο πεδίο των φυσικών επιστημών. Το απώτατο κριτήριο της ορθότητας ή της ανακρίβειας ενός οικονομικού θεωρήματος είναι αποκλειστικά ο λόγος, χωρίς τη συνδρομή της εμπειρίας.
WHAT assigns economics its peculiar and unique position in the orbit both of pure knowledge and of the practical utilization of knowledge is the fact that its particular theorems are not open to any verification or falsification on the ground of experience. Of course, a measure suggested by sound economic reasoning results in producing the effects aimed at, and a measure suggested by faulty economic reasoning fails to produce the ends sought. But such experience is always still historical experience, i.e., the experience of complex phenomena. It can never, as has been pointed out, prove or disprove any particular theorem.[1] The application of spurious economic theorems results in undesired consequences. But these effects never have that undisputable power of conviction which the experimental facts in the field of the natural sciences provide. The ultimate yardstick of an economic theorem’s correctness or incorrectness is solely reason unaided by experience.
Η δυσοίωνη σημασία αυτής της κατάστασης έγκειται στο ότι εμποδίζει τον αφελή νου να αναγνωρίσει την πραγματικότητα των πραγμάτων με τα οποία ασχολείται η οικονομική επιστήμη. Στα μάτια του ανθρώπου, «πραγματικό» είναι καθετί που δεν μπορεί να μεταβάλει και στην ύπαρξη του οποίου πρέπει να προσαρμόσει τις πράξεις του, αν επιθυμεί να επιτύχει τους σκοπούς του. Η γνώση της πραγματικότητας αποτελεί οδυνηρή εμπειρία. Διδάσκει τα όρια που τίθενται στην ικανοποίηση των επιθυμιών του ανθρώπου. Μόνο απρόθυμα συμβιβάζεται ο άνθρωπος με τη γνώση ότι υπάρχουν πράγματα — δηλαδή ολόκληρο το πλέγμα των αιτιωδών σχέσεων μεταξύ των γεγονότων— τα οποία δεν μπορεί να μεταβάλει η ευσεβής σκέψη. Η αισθητηριακή εμπειρία, ωστόσο, μιλά μια εύκολα κατανοητή γλώσσα. Δεν έχει νόημα να αντιδικεί κανείς σχετικά με τα πειράματα. Η πραγματικότητα των πειραματικά διαπιστωμένων γεγονότων δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
The ominous import of this state of affairs is that it prevents the naïve mind from recognizing the reality of the things economics deals with. “Real” is, in the eyes of man, all that he cannot alter and to whose existence he must adjust his actions if he wants to attain his ends. The cognizance of reality is a sad experience. It teaches the limits on the satisfaction of one’s wishes. Only reluctantly does man resign himself to the insight that there are things, viz., the whole complex of all causal relations between events, which wishful thinking cannot alter. Yet sense experience speaks an easily perceptible language. There is no use arguing about experiments. The reality of experimentally established facts cannot be contested.
Στο πεδίο, όμως, της πραξεολογικής γνώσης, ούτε η επιτυχία ούτε η αποτυχία μιλά μια σαφή γλώσσα, ακουστή από όλους. Η εμπειρία που προέρχεται αποκλειστικά από σύνθετα φαινόμενα δεν αποκλείει τη διαφυγή προς ερμηνείες βασισμένες σε ευσεβείς πόθους. Η τάση του αφελούς ανθρώπου να αποδίδει παντοδυναμία στις σκέψεις του, όσο συγκεχυμένες και αντιφατικές και αν είναι, δεν διαψεύδεται ποτέ από την εμπειρία κατά τρόπο πρόδηλο και μονοσήμαντο. Ο οικονομολόγος δεν μπορεί ποτέ να ανασκευάσει τους οικονομικούς εκκεντρικούς και τους αγύρτες με τον τρόπο με τον οποίο ο ιατρός ανασκευάζει τον κομπογιαννίτη και τον τσαρλατάνο. Η ιστορία μιλά μόνο σε εκείνους που γνωρίζουν πώς να την ερμηνεύσουν βάσει ορθών θεωριών.
But in the field of praxeological knowledge neither success nor failure speaks a distinct language audible to everybody. The experience derived exclusively from complex phenomena does not bar escape into interpretations based on wishful thinking. The naïve man’s propensity to ascribe omnipotence to his thoughts, however confused and contradictory, is never manifestly and unambiguously falsified by experience. The economist can never refute the economic cranks and quacks in the way in which the doctor refutes the medicine man and the charlatan. History speaks only to those people who know how to interpret it on the ground of correct theories.
Η σημασία αυτής της θεμελιώδους επιστημολογικής διαφοράς καθίσταται σαφής αν αντιληφθούμε ότι η πρακτική αξιοποίηση των διδασκαλιών της οικονομικής επιστήμης προϋποθέτει την αποδοχή τους από την κοινή γνώμη.
Στην οικονομία της αγοράς, η πραγμάτωση των τεχνολογικών καινοτομιών δεν απαιτεί τίποτε περισσότερο από την αναγνώριση της σκοπιμότητάς τους από ένα ή λίγα φωτισμένα πνεύματα. Καμία αμβλύνοια ή αδεξιότητα των μαζών δεν μπορεί να σταματήσει τους πρωτοπόρους της βελτίωσης. Δεν χρειάζεται να εξασφαλίσουν εκ των προτέρων την έγκριση των αδρανών ανθρώπων. Είναι ελεύθεροι να αναλάβουν τα σχέδιά τους, ακόμη και αν όλοι οι άλλοι τούς χλευάζουν. Αργότερα, όταν τα νέα, καλύτερα και φθηνότερα προϊόντα εμφανιστούν στην αγορά, εκείνοι που χλεύαζαν θα σπεύσουν να τα αποκτήσουν. Όσο αμβλύνους και αν είναι ένας άνθρωπος, γνωρίζει πώς να διακρίνει ένα φθηνότερο υπόδημα από ένα ακριβότερο και πώς να εκτιμά τη χρησιμότητα των νέων προϊόντων.
The significance of this fundamental epistemological difference becomes clear if we realize that the practical utilization of the teachings of economics presupposes their endorsement by public opinion. In the market economy the realization of technological innovations does not require anything more than the cognizance of their reasonableness by one or a few enlightened spirits. No dullness and clumsiness on the part of the masses can stop the pioneers of improvement. There is no need for them to win the approval of inert people beforehand. They are free to embark upon their projects even if everyone else laughs at them. Later, when the new, better, and cheaper products appear on the market, these scoffers will scramble for them. However dull a man may be, he knows how to tell the difference between a cheaper shoe and a more expensive one, and to appreciate the usefulness of new products.
Η κατάσταση, όμως, είναι διαφορετική στο πεδίο της κοινωνικής οργάνωσης και της οικονομικής πολιτικής. Εδώ, ακόμη και οι καλύτερες θεωρίες είναι άχρηστες αν δεν υποστηρίζονται από την κοινή γνώμη. Δεν μπορούν να λειτουργήσουν αν δεν γίνουν αποδεκτές από την πλειονότητα του λαού. Όποιο και αν είναι το σύστημα διακυβέρνησης, δεν είναι δυνατόν να κυβερνάται μακροχρόνια ένα έθνος βάσει θεωριών που αντιβαίνουν στην κοινή γνώμη. Τελικά επικρατεί η φιλοσοφία της πλειονότητας. Μακροπρόθεσμα, δεν μπορεί να υπάρχει μη δημοφιλές σύστημα διακυβέρνησης.
Η διαφορά μεταξύ δημοκρατίας και δεσποτισμού δεν επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα. Αφορά μόνο τη μέθοδο μέσω της οποίας επιτυγχάνεται η προσαρμογή του συστήματος διακυβέρνησης στην ιδεολογία που υιοθετεί η κοινή γνώμη. Οι μη δημοφιλείς αυταρχικοί κυβερνήτες μπορούν να εκθρονιστούν μόνο μέσω επαναστατικών εξεγέρσεων, ενώ οι μη δημοφιλείς δημοκρατικοί κυβερνήτες απομακρύνονται ειρηνικά στις επόμενες εκλογές.
But it is different in the field of social organization and economic policies. Here the best theories are useless if not supported by public opinion. They cannot work if not accepted by a majority of the people. Whatever the system of government may be, there cannot be any question of ruling a nation lastingly on the ground of doctrines at variance with public opinion. In the end the philosophy of the majority prevails. In the long run there cannot be any such thing as an unpopular system of government. The difference between democracy and despotism does not affect the final outcome. It refers only to the method by which the adjustment of the system of government to the ideology held by public opinion is brought about. Unpopular autocrats can only be dethroned by revolutionary upheavals, while unpopular democratic rulers are peacefully ousted in the next election.
Η κυριαρχία της κοινής γνώμης δεν καθορίζει μόνο τον μοναδικό ρόλο που κατέχει η οικονομική επιστήμη στο σύνολο της σκέψης και της γνώσης. Καθορίζει ολόκληρη την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας.
The supremacy of public opinion determines not only the singular role that economics occupies in the complex of thought and knowledge. It determines the whole process of human history.
Οι συνήθεις συζητήσεις σχετικά με τον ρόλο που διαδραματίζει το άτομο στην ιστορία αστοχούν ως προς το ουσιώδες. Καθετί που συλλαμβάνεται με τη σκέψη, εκτελείται και επιτυγχάνεται αποτελεί έργο ατόμων. Οι νέες ιδέες και οι καινοτομίες αποτελούν πάντοτε επιτεύγματα ασυνήθιστων ανθρώπων. Αυτοί οι σπουδαίοι άνθρωποι, όμως, δεν μπορούν να επιτύχουν την προσαρμογή των κοινωνικών συνθηκών στα σχέδιά τους, αν δεν πείσουν την κοινή γνώμη.
The customary discussions concerning the role the individual plays in history miss the point. Everything that is thought, done and accomplished is a performance of individuals. New ideas and innovations are always an achievement of uncommon men. But these great men cannot succeed in adjusting social conditions to their plans if they do not convince public opinion.
Η άνθηση της ανθρώπινης κοινωνίας εξαρτάται από δύο παράγοντες: από τη διανοητική δύναμη εξαιρετικών ανθρώπων να συλλάβουν ορθές κοινωνικές και οικονομικές θεωρίες και από την ικανότητα αυτών ή άλλων ανθρώπων να καταστήσουν τις ιδεολογίες αυτές αποδεκτές από την πλειονότητα.
The flowering of human society depends on two factors: the intellectual power of outstanding men to conceive sound social and economic theories, and the ability of these or other men to make these ideologies palatable to the majority.
3. Η ψευδαίσθηση των παλαιών φιλελευθέρων
↗ στη σελίδα του βιβλίου3. The Illusion of the Old Liberals
Οι μάζες, τα πλήθη των κοινών ανθρώπων, δεν συλλαμβάνουν ιδέες, ούτε ορθές ούτε εσφαλμένες. Επιλέγουν απλώς μεταξύ των ιδεολογιών που αναπτύσσουν οι πνευματικοί ηγέτες της ανθρωπότητας. Η επιλογή τους, όμως, είναι τελεσίδικη και καθορίζει την πορεία των γεγονότων. Αν προτιμήσουν εσφαλμένες θεωρίες, τίποτε δεν μπορεί να αποτρέψει την καταστροφή.
The masses, the hosts of common men, do not conceive any ideas, sound or unsound. They only choose between the ideologies developed by the intellectual leaders of mankind. But their choice is final and determines the course of events. If they prefer bad doctrines, nothing can prevent disaster.
Η κοινωνική φιλοσοφία του Διαφωτισμού απέτυχε να αντιληφθεί τους κινδύνους που μπορούσε να δημιουργήσει η επικράτηση εσφαλμένων ιδεών. Οι αντιρρήσεις που προβάλλονται συνήθως κατά του ορθολογισμού των κλασικών οικονομολόγων και των ωφελιμιστών στοχαστών είναι μάταιες. Υπήρχε, όμως, μία ανεπάρκεια στις θεωρίες τους. Υπέθεταν αμέριμνα ότι το έλλογο θα επικρατούσε απλώς και μόνο λόγω του έλλογου χαρακτήρα του. Δεν εξέτασαν ποτέ το ενδεχόμενο να ευνοήσει η κοινή γνώμη νόθες ιδεολογίες, η εφαρμογή των οποίων θα έβλαπτε την ευημερία και την ευμάρεια και θα αποσυνέθετε την κοινωνική συνεργασία.
The social philosophy of the Enlightenment failed to see the dangers that the prevalence of unsound ideas could engender. The objections customarily raised against the rationalism of the classical economists and the utilitarian thinkers are vain. But there was one deficiency in their doctrines. They blithely assumed that what is reasonable will carry on merely on account of its reasonableness. They never gave a thought to the possibility that public opinion could favor spurious ideologies whose realization would harm welfare and well-being and disintegrate social cooperation.
Σήμερα είναι της μόδας να απαξιώνονται εκείνοι οι στοχαστές που επέκριναν την πίστη των φιλελεύθερων φιλοσόφων στον κοινό άνθρωπο. Ωστόσο, ο Burke και ο Haller, ο Bonald και ο de Maistre έδωσαν προσοχή σε ένα ουσιώδες πρόβλημα το οποίο είχαν παραμελήσει οι φιλελεύθεροι. Ήταν περισσότερο ρεαλιστές από τους αντιπάλους τους κατά την αξιολόγηση των μαζών.
It is fashionable today to disparage those thinkers who criticized the liberal philosophers’ faith in the common man. Yet, Burke and Haller, Bonald and de Maistre paid attention to an essential problem which the liberals had neglected. They were more realistic in the appraisal of the masses than their adversaries.
Οι συντηρητικοί στοχαστές τελούσαν, βεβαίως, υπό την ψευδαίσθηση ότι μπορούσαν να διατηρηθούν το παραδοσιακό σύστημα της πατερναλιστικής διακυβέρνησης και η ακαμψία των οικονομικών θεσμών. Εγκωμίαζαν το ancien régime, το οποίο υποτίθεται ότι είχε καταστήσει τους ανθρώπους ευημερούντες και είχε εξανθρωπίσει ακόμη και τον πόλεμο. Δεν αντιλαμβάνονταν, όμως, ότι ακριβώς αυτά τα επιτεύγματα είχαν αυξήσει τον πληθυσμό και είχαν δημιουργήσει έτσι έναν πλεονάζοντα πληθυσμό για τον οποίο δεν απέμενε θέση στο παλαιό σύστημα του οικονομικού περιοριστισμού.
Έκλειναν τα μάτια τους απέναντι στην ανάπτυξη μιας τάξης ανθρώπων που βρισκόταν έξω από τα όρια της κοινωνικής τάξης την οποία επιθυμούσαν να διαιωνίσουν. Απέτυχαν να προτείνουν οποιαδήποτε λύση για το πλέον φλέγον πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα την παραμονή της «Βιομηχανικής Επανάστασης».
Of course, the conservative thinkers labored under the illusion that the traditional system of paternal government and the rigidity of economic institutions could be preserved. They were full of praise for the ancien régime which had made people prosperous and had even humanized war. But they did not see that it was precisely these achievements that had increased population figures and thus created an excess population for which there was no room left in the old system of economic restrictionism. They shut their eyes to the growth of a class of people which stood outside the pale of the social order they wanted to perpetuate. They failed to suggest any solution to the most burning problem with which mankind had to cope on the eve of the “Industrial Revolution.”
Ο καπιταλισμός έδωσε στον κόσμο εκείνο που χρειαζόταν: υψηλότερο βιοτικό επίπεδο για έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων. Οι φιλελεύθεροι, όμως, οι πρωτοπόροι και υποστηρικτές του καπιταλισμού, παραγνώρισαν ένα ουσιώδες σημείο. Ένα κοινωνικό σύστημα, όσο ευεργετικό και αν είναι, δεν μπορεί να λειτουργήσει αν δεν υποστηρίζεται από την κοινή γνώμη. Δεν προέβλεψαν την επιτυχία της αντικαπιταλιστικής προπαγάνδας.
Αφού κατέρριψαν τον μύθο της θεϊκής αποστολής των κεχρισμένων βασιλέων, οι φιλελεύθεροι έπεσαν θύματα εξίσου απατηλών θεωριών: της ακατανίκητης δύναμης του λόγου, του αλάθητου της volonté générale, της γενικής βούλησης, και της θεϊκής έμπνευσης των πλειονοτήτων. Μακροπρόθεσμα, πίστευαν, τίποτε δεν μπορεί να ανακόψει την προοδευτική βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών. Αποκαλύπτοντας τις πανάρχαιες δεισιδαιμονίες, η φιλοσοφία του Διαφωτισμού είχε εγκαθιδρύσει άπαξ και διά παντός την κυριαρχία του λόγου.
Τα επιτεύγματα των πολιτικών της ελευθερίας θα παρείχαν μια τόσο συντριπτική απόδειξη των ευεργετικών συνεπειών της νέας ιδεολογίας, ώστε κανένας ευφυής άνθρωπος δεν θα τολμούσε να την αμφισβητήσει. Και, όπως υπονοούσαν οι φιλόσοφοι, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων είναι ευφυής και ικανή να σκέπτεται ορθά.
Capitalism gave the world what it needed, a higher standard of living for a steadily increasing number of people. But the liberals, the pioneers and supporters of capitalism, overlooked one essential point. A social system, however beneficial, cannot work if it is not supported by public opinion. They did not anticipate the success of the anticapitalistic propaganda. After having nullified the fable of the divine mission of anointed kings, the liberals fell prey to no less illusory doctrines, to the irresistible power of reason, to the infallibility of the volonté générale and to the divine inspiration of majorities. In the long run, they thought, nothing can stop the progressive improvement of social conditions. In unmasking age-old superstitions the philosophy of the Enlightenment has once and for all established the supremacy of reason. The accomplishments of the policies of freedom will provide such an overwhelming demonstration of the blessings of the new ideology that no intelligent man will venture to question it. And, implied the philosophers, the immense majority of people are intelligent and able to think correctly.
Δεν πέρασε ποτέ από τον νου των παλαιών φιλελευθέρων ότι η πλειονότητα θα μπορούσε να ερμηνεύσει την ιστορική εμπειρία βάσει άλλων φιλοσοφιών. Δεν προέβλεψαν τη δημοτικότητα που απέκτησαν κατά τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα ιδέες τις οποίες οι ίδιοι θα χαρακτήριζαν αντιδραστικές, δεισιδαιμονικές και παράλογες. Ήταν τόσο βαθιά εμποτισμένοι με την παραδοχή ότι όλοι οι άνθρωποι είναι προικισμένοι με την ικανότητα ορθού συλλογισμού, ώστε παρερμήνευσαν ολοκληρωτικά τη σημασία των προμηνυμάτων.
Κατά την άποψή τους, όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα αποτελούσαν προσωρινές υποτροπές, συμπτωματικά επεισόδια στα οποία δεν μπορούσε να αποδώσει καμία σημασία ο φιλόσοφος που εξέταζε την ιστορία της ανθρωπότητας sub specie aeternitatis, υπό το πρίσμα της αιωνιότητας. Ό,τι και αν έλεγαν οι αντιδραστικοί, υπήρχε ένα γεγονός το οποίο δεν θα μπορούσαν να αρνηθούν: ότι ο καπιταλισμός παρείχε σε έναν ταχύτατα αυξανόμενο πληθυσμό ένα σταθερά βελτιούμενο βιοτικό επίπεδο.
It never occurred to the old liberals that the majority could interpret historical experience on the ground of other philosophies. They did not anticipate the popularity which ideas that they would have called reactionary, superstitious, and unreasonable acquired in the nineteenth and twentieth centuries. They were so fully imbued with the assumption that all men are endowed with the faculty of correct reasoning that they entirely misconstrued the meaning of the portents. As they saw it, all these unpleasant events were temporary relapses, accidental episodes to which no importance could be attached by the philosopher looking upon mankind’s history sub specie aeternitatis. Whatever the reactionaries might say, there was one fact which they would not be able to deny; namely, that capitalism provided for a rapidly increasing population a steadily improving standard of living.
Ακριβώς αυτό το γεγονός αμφισβήτησε η συντριπτική πλειονότητα. Η ουσιώδης θέση των διδασκαλιών όλων των σοσιαλιστών συγγραφέων, και ιδίως του Marx, είναι η θεωρία ότι ο καπιταλισμός οδηγεί στην προοδευτική εξαθλίωση των εργαζόμενων μαζών. Όσον αφορά τις καπιταλιστικές χώρες, δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί η ανακρίβεια αυτού του θεωρήματος. Όσον αφορά τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, οι οποίες επηρεάστηκαν από τον καπιταλισμό μόνο επιφανειακά, η πρωτοφανής αύξηση του πληθυσμού δεν υποστηρίζει την ερμηνεία ότι οι μάζες βυθίζονται ολοένα περισσότερο στην εξαθλίωση.
Οι χώρες αυτές είναι φτωχές σε σύγκριση με τις περισσότερο προηγμένες χώρες. Η φτώχεια τους αποτελεί αποτέλεσμα της ταχείας αύξησης του πληθυσμού. Αυτοί οι λαοί προτίμησαν να αναθρέψουν περισσότερους απογόνους αντί να αυξήσουν το βιοτικό τους επίπεδο. Αυτό είναι δική τους υπόθεση. Παραμένει, όμως, το γεγονός ότι διέθεταν τον πλούτο που απαιτούνταν για την παράταση της μέσης διάρκειας ζωής. Θα ήταν αδύνατον να αναθρέψουν περισσότερα παιδιά αν δεν είχαν αυξηθεί τα μέσα συντήρησης.
It is precisely this fact that the immense majority did contest. The essential point in the teachings of all socialist authors, and especially in the teachings of Marx, is the doctrine that capitalism results in a progressive pauperization of the working masses. With regard to the capitalistic countries the fallacy of this theorem can hardly be ignored. With regard to the backward countries, which were only superficially affected by capitalism, the unprecedented increase in population figures does not suggest the interpretation that the masses sink deeper and deeper. These countries are poor when compared with the more advanced countries. Their poverty is the outcome of the rapid growth of population. These peoples have preferred to rear more progeny instead of raising the standard of living to a higher level. That is their own affair. But the fact remains that they had the wealth to prolong the average length of life. It would have been impossible for them to bring up more children if the means of sustenance had not been increased.
Παρ’ όλα αυτά, όχι μόνο οι μαρξιστές αλλά και πολλοί υποτιθέμενα «αστοί» συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η πρόβλεψη του Marx για την εξέλιξη του καπιταλισμού έχει, σε γενικές γραμμές, επαληθευτεί από την ιστορία των τελευταίων εκατό ετών.
Nonetheless not only the Marxians but many allegedly “bourgeois” authors assert that Marx’s anticipation of capitalist evolution has been by and large verified by the history of the last eighty years.
← Κεφάλαιο 36: Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΣΜΟΥΠεριεχόμεναΚεφάλαιο 38: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ →